Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Opolu

UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 18.01.2019 r. wnioskodawczyni P. C. wniosła o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim O. M. matce i ograniczenie jej H. M. do prawa współdecydowania o istotnych sprawach małoletniego, łączących się w szczególności z wyborem sposobu leczenia w przypadku poważnej choroby z jednoczesnym ustaleniem miejsca zamieszkania małoletniego przy matce oraz zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania.

W odpowiedzi na wniosek, modyfikowanej w toku postępowania, uczestnik postępowania H. M. uznał roszczenie o powierzenie P. C. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem, z zastrzeżeniem dla ojca prawa do osobistych kontaktów z synem i współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka oraz o zasądzenie od wnioskodawczyni kosztów postępowania. Ponadto wniósł o ustalenie kontaktów z synem w ten sposób, że małoletni będzie przebywać z ojcem H. M. bez obecności matki – z prawem zabierania dziecka poza miejsce zamieszkania:

a) w każdy pierwszy i trzeci weekend miesiąca od godz. 11:00 w sobotę do godz. 17:00 w niedzielę z prawem noclegu,

b) w wakacje letnie: od dnia 01 lipca do 16 lipca w latach parzystych oraz od dnia 01 sierpnia do 16 sierpnia w latach nieparzystych,

c) w każdym pierwszym tygodniu ferii zimowych w latach parzystych oraz w każdym drugim tygodniu ferii zimowych w latach nieparzystych,

d) w trakcie Świąt Bożego Narodzenia w latach nieparzystych w pierwszy dzień Ś. od godz. 09.00 do godz. 18.00, a w latach parzystych w drugi dzień Ś. w tych samych godzinach,

e) w trakcie (...) Wielkanocnych w latach nieparzystych w Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 09.00 do 18.00, a w latach parzystych w tych samych godzinach w Pierwszy Dzień Ś..

Ponadto wniósł o ustalenie kontaktów z synem za pośrednictwem telefonu bądź komunikatora w dniach nieparzystych między godz. 17:00 a godz. 20:30.

W piśmie z dnia 13.12.2019 r. uczestnik postępowania wniósł o zagrożenie wnioskodawczyni nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w postanowieniu.

Wnioskodawczyni P. C. wyraziła zgodę na kontakty ojca z synem w pierwszą i trzecią sobotę i niedzielę miesiąca od godz. 11:00 do godz. 17:00, w poniedziałki i wtorki, kiedy to ojciec małoletniego odwiezie i odbierze syna ze szkoły, następnie zawiezie na trening i odwiezie do domu po jego zakończeniu. Wnioskodawczyni nie wyraziła zgody na noclegi małoletniego w miejscu zamieszkania ojca, zaś przychyliła się do wniosku uczestnika postępowania o ustalenie możliwości kontaktu telefonicznego z synem w dniach nieparzystych między godz. 17:00 a godz. 20:30. Oświadczyła, że w przedmiocie świąt i wakacji uczestnicy postępowania będą w stanie wypracować wspólne stanowisko.

Postanowieniem z dnia 09.04.2019 r. Sąd Rejonowy w Opolu ustalił, iż na czas trwania postępowania miejscem zamieszkania małoletniego O. M. będzie miejsce zamieszkania wnioskodawczyni P. C., a postanowieniem z dnia 15.09.2020 r. udzielił uczestnikowi postępowania H. M. zabezpieczenia poprzez ustalenie na czas trwania postępowania jego kontaktów z małoletnim O. M., z prawem zabierania dziecka poza miejsce jego zamieszkania i bez obecności matki, w następujących terminach:

1)  w każdy poniedziałek i wtorek, zobowiązując uczestnika postępowania do odwiezienia syna do szkoły, odebrania ze szkoły, odwiezienia na zajęcia dodatkowe i odwiezienia po tych zajęciach do miejsca zamieszkania;

2)  w pierwszą i trzecią sobotę miesiąca w godzinach od 11.00 do 19.00;

3)  w pierwszą i trzecią niedzielę miesiąca w godzinach od 11.00 do 17.00.

Ponadto Sąd zezwolił uczestnikowi postępowania H. M. na telefoniczny kontakt z synem na wskazany przez matkę dziecka numer telefonu w nieparzyste dni tygodnia w godzinach między 17.00 a 20.30 oraz zobowiązał wnioskodawczynię P. C. do wydawania dziecka ojcu w ustalonych terminach i do nieprzeszkadzania w rozmowach telefonicznych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletni O. H. (2-ga imion) M., urodzony (...) w O., pochodzi z nieformalnego związku (...).

Dowód:

- odpis zupełny aktu urodzenia k. 8.

Rodzice małoletniego pozostawali w związku od 2008 r. Mieszkali wspólnie na terenie K., gdzie studiowała wnioskodawczyni. Po urodzeniu O. matka małoletniego kontynuowała edukację. W czasie kiedy P. C. uczęszczała na zajęcia, małoletni pozostawał pod opieką babci matczynej lub ojca H. M.. Kiedy małoletni O. miał około pół roku, rodzina wyprowadziła się do W., gdzie zamieszkała na W. wraz z ciotką wnioskodawczyni. Po upływie kilku miesięcy uczestnicy postępowania wraz z dzieckiem przeprowadzili się do O. i zamieszkali z rodzicami wnioskodawczyni. Przeprowadzka miała na celu pomoc teściom ze strony H. M. w prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w branży budowalnej – firmie (...).

Po dwóch latach zamieszkiwania w domu teściów z uwagi na istniejący między rodzicami P. C. a uczestnikami postępowania konflikt, rodzina przeprowadziła się do domu jednorodzinnego na terenie C., pozostającego własnością matki wnioskodawczyni. W 2015 i 2016 r. P. C. dwukrotnie wyjechała do pracy do Wielkiej Brytanii; w czasie jej nieobecności bezpośrednią pieczę nad małoletnim sprawował ojciec dziecka przy wsparciu rodziców wnioskodawczyni.

P. C. i H. M. od początku łączyły skomplikowane relacje oraz trudność w nawiązaniu komunikacji. Uczestnik postępowania w czasie trwania związku z byłą partnerką pracował po 12-16 godzin dziennie, angażował się w opiekę nad synem, jednak jego możliwości spędzania czasu z dzieckiem były ograniczone. Uczestnik nie wykazywał w tym zakresie własnej inicjatywy, zdarzało się, że odwoził syna do przedszkola bądź zabierał na basen. Przyczyną rozpadu związku w opinii ojca małoletniego był problem alkoholowy wnioskodawczyni oraz nawiązanie przez nią intymnej relacji z innym mężczyzną. Matka małoletniego przyczyn rozpadu związku upatruje w stosowaniu przez partnera przemocy emocjonalnej, lekceważącym stosunku do niej i ich wspólnego życia oraz angażowaniu małoletniego w konflikt dorosłych.

W listopadzie 2018 r. związek uczestników postępowania rozpadł się, co doprowadziło do licznych konfliktów na tle finansowym (m. in. sprzedaż działki i samochodów pozostających własnością wnioskodawczyni, przejęcie wyposażenia domu). Wnioskodawczyni złożyła w tym zakresie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

Rodzice małoletniego podjęli próbę pozasądowego rozwiązania sporu, jednakże ugoda nie została zawarta. W posiadaniu uczestnika postępowania pozostały paszporty należące do jego byłej partnerki i małoletniego syna.

Dowód:

- dokumenty zawarte w aktach PR 3 Ds. 245.2019 Prokuratury Rejonowej w Opolu,

- wywiady kuratora z dnia 30.01.2019 r. i 22.02.2019 r. (w aktach III Nmo 35/19 Sądu Rejonowego w Opolu),

- wywiady kuratora z dnia 04.04.2019 r., 11.02.2020 r. k. 27, 205, 206,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 24.10.2019 r. k. 172-178,

- zeznania świadka B. C., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 00:31:52-01:29:41 i z dnia 21.05.2019 r., 00:22:07-00:26:40, k. 38-39, 100,

- zeznania świadka N. M., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 00:35:33- 00:50:40, k. 100,

- zeznania świadka Ł. M., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 00:54:52- 01:05:21, k. 100-101,

- zeznania świadka B. R., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 01:06:33- 01:25:48, k. 101,

- zeznania świadka M. M., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 01:27:04- 01:56:47, k. 101-102,

- zeznania świadka A. K., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 02:00:13-02:27:19, k. 102-103,

- zeznania świadka W. P., protokół rozprawy z dnia 16.07.2019 r., 00:10:27- 00:26:40, k. 137-138,

- zeznania świadka M. P., protokół rozprawy z dnia 16.07.2019 r., 00:27:52- 00:43:07, k. 138.

Po rozstaniu uczestników postępowania wnioskodawczyni wraz z synem zamieszkała w domu swoich rodziców. Ojciec jeszcze w listopadzie 2018 r. odwiedził O. w miejscu zamieszkania dziadków, następnie nawiązał kontakt z matką wnioskodawczyni, informując o chęci spotkania z synem. Przyjechał na M. z prezentem, ale nie widział się z dzieckiem. W święta Bożego Narodzenia nawiązał z synem kontakt telefoniczny. W kolejnych miesiącach nie utrzymywał regularnych kontaktów z dzieckiem; był poszukiwany przez policję i w obawie przed osadzeniem nie odwiedzał syna w miejscu zamieszkania. K. był obecny na treningach piłkarskich dziecka. 17.01.2019 r. P. C. zgłosiła w szkole małoletniego prośbę o niewydawanie dziecka ojcu.

Po rozstaniu uczestnik postępowania nie łożył na utrzymanie małoletniego; w dniach 28.03.2019 r. i 03.04.2019 r. przekazał na rzecz syna kwoty po 400 zł. Poza tym za pośrednictwem kierowcy taksówki przekazywał małoletniemu prezenty.

W dniu 21.08.2019 r. uczestnik postępowania został zatrzymany do odbycia kary pozbawienia wolności. W czasie pobytu w zakładzie karnym utrzymywał kontakt telefoniczny z dzieckiem.

Postanowieniem z dnia 26.11.2019 r. uczestnikowi postępowania H. M. udzielono zezwolenia na odbycie reszty kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Uczestnik w ramach prowadzonego dozoru miał możliwość realizowania kontaktów z synem.

Dowód:

- informacja Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej nr (...) w O. z dnia 17.01.2019 r. i wywiad kuratora z dnia 22.02.2019 r. (w aktach III Nmo 35/19 Sądu Rejonowego w Opolu),

- wywiady kuratora z dnia 04.04.2019 r., 11.02.2020 r., k. 27, 206,

- odpisy potwierdzeń k. 32-33,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 24.10.2019 r. k. 172-178,

- odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu sygn. akt IV Kow 4353/19/el k. 192,

- odpisy decyzji, informacji dot. odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego k. 194, 212,

- zeznania świadka B. C., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 00:31:52-01:29:41 i z dnia 21.05.2019 r., 00:22:07-00:26:40, k. 38-39, 100,

- zeznania świadka M. M., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 01:27:04- 01:56:47, k. 101-102,

- zeznania świadka A. K., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 02:00:13-02:27:19, k. 102-103,

- zeznania świadka M. P., protokół rozprawy z dnia 16.07.2019 r., 00:27:52- 00:43:07, k. 138.

Wnioskodawczyni P. C. ma 35 lat, wykształcenie ekonomiczne i kosmetyczne, prowadzi własną działalność gospodarczą jako agent nieruchomości, poprzednio pracowała jako kosmetyczka w salonie pozostającym jej własnością.

Jest zdrowa, od listopada 2018 r. przez kilka miesięcy korzystała ze spotkań z psychologiem z uwagi na kryzys emocjonalny związany z zachowaniem byłego partnera.

Dochód wnioskodawczyni stanowi wynagrodzenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ponadto pobiera świadczenie 500+ na małoletniego syna O. oraz otrzymuje środki przekazywane przez ojca dziecka w kwocie 500 zł miesięcznie. Jest obciążona ratą dwóch kredytów oraz leasingiem samochodu. Korzysta ze wsparcia finansowego rodziców.

P. C. wraz z synem nadal zamieszkuje w domu stanowiącym własność jej rodziców – B. i R. C., w którym małoletni ma zapewnione prawidłowe warunki do nauki i wypoczynku. Matka małoletniego prawidłowo sprawuje pieczę nad synem, zabezpiecza jego potrzeby. Systematycznie współpracuje z wychowawcą syna, angażuje się w sprawy szkolne małoletniego.

Dowód:

- wywiad kuratora z dnia 22.02.2019 r. (w aktach III Nmo 35/19 Sądu Rejonowego w Opolu),

- wywiady kuratora z dnia 04.04.2019 r., 11.02.2020 r., 10.09.2020 k. 27, 205-206, 288-289,

- opinia Publicznej Szkoły Podstawowej nr (...) w O. z dnia 10.05.2019 r. k. 76,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 24.10.2019 r. k. 172-178,

- zeznania świadka B. C., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 00:31:52-01:29:41 i z dnia 21.05.2019 r., 00:22:07-00:26:40, k. 38-39, 100,

- przesłuchanie wnioskodawczyni P. C., protokół rozprawy z dnia 15.09.2020 r., 00:40:15-01:07:28, k. 292-293.

Małoletni O. M. ma 10 lat, jest uczniem trzeciej klasy Publicznej Szkoły Podstawowej nr (...) w O.. Uczestniczy w treningach piłki nożnej w klubie (...). Raz w tygodniu uczęszcza na prywatne spotkania z logopedą, ponadto wyjeżdża na obozy sportowe.

Zachowanie małoletniego w środowisku szkolnym nie budzi zastrzeżeń; jest chłopcem spokojnym, cichym, nieco wycofanym. Jest lubiany przez rówieśników. Dobrze radzi sobie z opanowaniem wiadomości i umiejętności przewidzianych w programie nauczania.

Dziadkowie matczyni upoważnieni są do odbierania małoletniego ze szkoły oraz innych zajęć, ponadto dysponują prawem sprawowania wszelkich czynności związanych z opieką nad wnukiem w czasie nieobecności matki.

Dowód:

- wywiad kuratora z dnia 22.02.2019 r. (w aktach III Nmo 35/19 Sądu Rejonowego w Opolu),

- wywiady kuratora z dnia 04.04.2019 r., 11.02.2020 r., 10.09.2020 r. k. 27, 206, 288-289,

- opinia Publicznej Szkoły Podstawowej nr (...) w O. z dnia 10.05.2019 r. k. 76,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 24.10.2019 r. k. 172-178,

- zeznania świadka B. C., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 00:31:52-01:29:41 i z dnia 21.05.2019 r., 00:22:07-00:26:40, k. 38-39, 100,

- przesłuchanie wnioskodawczyni P. C., protokół rozprawy z dnia 15.09.2020 r., 00:40:15-01:07:28, k. 292-293.

Uczestnik postępowania H. M. ma 42 lata, posiada wyższe wykształcenie. Był karany, od 21.08.2019 r. odbywał karę pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku, po trzech miesiącach realizowaną w warunkach dozoru elektronicznego.

Pozostaje zatrudniony w spółce (...) w charakterze przedstawiciela firmy na terenie województwa (...) i (...); w czasie związku z wnioskodawczynią prowadził firmę zarejestrowaną na byłą partnerkę w zakresie usług budowlanych, handlu samochodami oraz najmu kwater pracowniczych. H. M. w związku z prowadzoną działalnością zajmował się remontem lokalu (...) w O., w ramach prezentu wyremontował salon kosmetyczny, w którym wnioskodawczyni rozpoczęła prowadzenie własnej działalności gospodarczej.

Uczestnik postępowania posiada dobre warunki mieszkaniowe w wynajmowanym mieszkaniu, w którym znajduje się sypialnia przeznaczona dla małoletniego O.. Uczestnik jest obciążony spłatą kredytów, ponadto łoży na utrzymanie małoletniego syna (obecnie 500 zł) oraz pochodzącej z poprzedniego związku pełnoletniej córki L. M.. Deklaruje chęć podjęcia psychoedukacji.

Dowód:

- informacja z Krajowego Rejestru Karnego k. 23-26,

- wywiady kuratora z dnia 04.04.2019 r., 30.04.2019 r., 26.03.2019 r., 11.02.2020 r., 28.02.2020 r., 10.08.2020 r., 11.09.2020 r., 10.09.2020 r., 02.12.2020 r. k. 27, 75, 89, 206, 207, 266, 267, 283, 287-289, 296,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 24.10.2019 r. k. 172-178,

- odpis zaświadczenia k. 193,

- potwierdzenia transakcji k. 238-242,

- zeznania świadka N. M., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 00:35:33- 00:50:40, k. 100,

- zeznania świadka Ł. M., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 00:54:52- 01:05:21, k. 100-101,

- zeznania świadka B. R., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 01:06:33- 01:25:48, k. 101,

- zeznania świadka M. M., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 01:27:04- 01:56:47, k. 101-102,

- zeznania świadka A. K., protokół rozprawy z dnia 21.05.2019 r., 02:00:13-02:27:19, k. 102-103,

- zeznania świadka W. P., protokół rozprawy z dnia 16.07.2019 r., 00:10:27- 00:26:40, k. 137-138,

- zeznania świadka M. P., protokół rozprawy z dnia 16.07.2019 r., 00:27:52- 00:43:07, k. 138.

- przesłuchanie uczestnika postępowania H. M., protokół rozprawy z dnia 15.09.2020 r., 01:13:03-01:27:13, k. 293.

Mimo częściowej poprawy relacji uczestnicy postępowania nadal pozostają skonfliktowani. Nie potrafią porozumieć się w zakresie ustalenia kontaktów małoletniego z ojcem bez obecności matki, nie ma między nimi współpracy i porozumienia w kwestiach dotyczących dziecka. Uczestnicy postępowania kontaktują się za pośrednictwem wiadomości SMS lub telefonicznie. W związku z wybuchem pandemii (...)19 kontakty małoletniego z ojcem nie odbywały się przez okres ok. 2-3 tygodni.

Początkowo małoletni widywał się z ojcem w co drugą niedzielę. H. M. ma również możliwość kontaktu telefonicznego z synem. Małoletni spędzał czas z ojcem w lodziarni, na boisku, gokartach i rowerach, ojciec przekazywał synowi prezenty. Spotkania odbywały się z udziałem matki dziecka, która starała się zachować dystans i umożliwić swobodny kontakt ojca z dzieckiem, obecnie odbywają się zgodnie z treścią postanowienia zabezpieczającego w soboty i niedziele, a w poniedziałki i wtorki uczestnik postępowania wozi małoletniego na treningi piłki nożnej.

H. M. jest w stanie samodzielnie zaopiekować się synem, jest zorientowany w jego potrzebach.

Dowód:

- fotografie na płycie CD k. 34,

- wydruk korespondencji SMS k. 213-222,

- fotografie k. 223-237,

- wykaz połączeń telefonicznych k. 243-259,

- wywiad kuratora z dnia 02.12.2020 r. k. 296,

- przesłuchanie wnioskodawczyni P. C., protokół rozprawy z dnia 15.09.2020 r., 00:40:15-01:07:28, k. 292-293,

- przesłuchanie uczestnika postępowania H. M., protokół rozprawy z dnia 15.09.2020 r., 01:13:03-01:27:13, k. 293.

P. C. i H. M. są emocjonalnie związani z małoletnim O. M..

W świetle opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu P. C. dysponuje szeroką wiedzą na temat małoletniego, jest zaangażowana w proces edukacyjny syna. Podjęte przez wnioskodawczynię działania zmierzające do niewydawania dziecka ojcu z placówki edukacyjnej zasługują na negatywną ocenę, niemniej nie dąży ona do całkowitej izolacji małoletniego od ojca.

W ocenie badających uczestnik postępowania H. M. posiada zasoby umożliwiające mu zaspokojenie potrzeb materialnych i bytowych syna. Na krytyczną ocenę zasługuje jednak postawa uczestnika względem byłej partnerki. Ojciec małoletniego nie posiada pełnego wglądu w potrzeby emocjonalne syna, jego postawa wskazuje na niski krytycyzm wobec własnych działań polegających na łamaniu norm prawnych.

Małoletni tęskni za ojcem, ujawnia potrzebę utrzymywania z nim kontaktów. Jest świadomy konfliktu między rodzicami, zaś matkę postrzega jako opiekuna pierwszoplanowego i jako autorytet.

Zarówno matka małoletniego, jak i ojciec posiadają kompetencje opiekuńczo-wychowawcze na poziomie wystarczającym do sprawowania opieki nad dzieckiem, jednak wnioskodawczyni dysponuje większym wglądem w potrzeby emocjonalne syna. W związku z powyższym specjaliści Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu dostrzegli potrzebę zobowiązania ojca do udziału w zajęciach psychoedukacyjnych nakierowanych na pozyskanie pełniejszego wglądu w potrzeby emocjonalne syna, natomiast matka wymaga udziału w konsultacji ze specjalistą w celu pozyskania wiedzy o możliwych i w jak najmniejszym stopniu obciążających chłopca formach przekazania mu informacji o aktualnej sytuacji rodzinnej.

Zespół badający nie znalazł przeciwskazań do realizowania przez ojca – po opuszczeniu zakładu karnego – kontaktów z synem w sposób wyrażony przez uczestnika postępowania w jego piśmie procesowym.

Dowód:

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 24.10.2019 r. k. 172-178.

Sąd zważył, co następuje:

Mając na względzie zgodne stanowiska uczestników postępowania, Sąd uznał za zasadne powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim O. M. matce P. C., uprawniając i zobowiązując ojca małoletniego H. M. do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dziecka, łączących się w szczególności z wyborem szkoły i zawodu, kwestią zmiany miejsca zamieszkania i wyborem sposobu leczenia w przypadku poważniejszej choroby. Wniosek o ustalenie kontaktów zasługiwał na częściowe uwzględnienie.

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, aktach III Nmo 35/19 Sądu Rejonowego w Opolu oraz PR 3 Ds.245.2019 Prokuratury Rejonowej w Opolu, zeznań świadków B. C., N. M., Ł. M., B. R., M. M., A. K., W. P., M. P., przesłuchania uczestników postępowania P. C. i H. M.. Ponadto Sąd przedmiotowe orzeczenie oparł także na treści opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 24.10.2019 r., którą mimo złożonych przez wnioskodawczynię P. C. zastrzeżeń uznał za rzetelną, logiczną i zupełną. Sąd nie znalazł podstaw do odmówienia wskazanej wyżej opinii wiarygodności, bowiem została ona sporządzona przez specjalistów posiadających fachową wiedzę z zakresu psychologii. Uwzględniając powyższe, Sąd nie znalazł uzasadnienia do zdyskredytowania wartości dowodowej i podważenia autentyczności opinii, dlatego dokonując ustaleń faktycznych oparł się na treściach w niej zawartych, nie pomijając przy tym całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego.

Sąd pominął dowód z zeznań świadka J. O., jako że sformułowana teza dowodowa nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dowód z zeznań świadków M. R. i J. R. z powodu jego cofnięcia. Na zasadzie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął dowód z uzupełniającej opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu jako zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podstawą prawną niniejszego orzeczenia w punkcie I jest art. 107 k.r.o., który stanowi, że jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia (§ 1). W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem (§ 2). Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Wskazana regulacja znajduje zastosowanie, gdy rodzice dziecka żyją w rozłączeniu, zaś dobro dziecka wymaga podjęcia przez sąd opiekuńczy działań w trybie tego przepisu. W braku podstaw do powierzenia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom Sąd dokonuje wyboru rodzica mającego sprawować władzę rodzicielską nad ich małoletnim dzieckiem, a konsekwencją dokonanego wyboru jest ustalenie zakresu obowiązków i praw drugiego rodzica, któremu władzy rodzicielskiej nie powierzono.

Przechodząc na grunt niniejszego postępowania wskazać należy, iż kwestią bezsporną pozostaje zasadność powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim O. M. matce P. C.. W toku postępowania zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnik postępowania zajęli w tym zakresie zgodne stanowiska. W tym miejscu wskazać należy, iż od rozstania nie wykonują oni jednocześnie przysługujących im względem małoletniego syna praw i obowiązków, zaś z uwagi na istniejący między nimi konflikt możliwość podejmowania przez nich zgodnych działań w zakresie opieki i wychowania małoletniego była przez dłuższy okres całkowicie wykluczona. Sąd zważył, że w toku niniejszego postępowania relacje rodziców dziecka uległy poprawie, jednakże stopień utrzymującego się jeszcze konfliktu nie dał Sądowi podstaw do uznania, iż powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom byłoby zgodne z dobrem małoletniego. Nie ulega wątpliwości, iż to wnioskodawczyni P. C. pozostaje dla małoletniego O. opiekunem pierwszoplanowym, a posiadane przez nią predyspozycje opiekuńczo-wychowawcze nie budzą w ocenie Sądu zastrzeżeń, dając tym samym gwarancje prawidłowego wykonywania powierzonej jej władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Rozstrzygając w zakresie zasadności powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej matce Sąd zważył ponadto, iż regulacja zawarta w punkcie I niniejszego postanowienia ma na celu usystematyzowanie i zatwierdzenie stanu faktycznego istniejącego od czasu rozstania uczestników postępowania. W związku z powyższym oraz mając na względzie zgodne stanowiska rodziców małoletniego zasadnym było powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim O. M. matce P. C.. Ponadto Sąd uprawnił i zobowiązał ojca małoletniego H. M. do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dziecka, łączących się w szczególności z wyborem szkoły i zawodu, kwestią zamiany miejsca zamieszkania i wyborem sposobu leczenia w przypadku poważniejszej choroby, zaś na uwagę zasługuje fakt, iż wskazane wyżej wyliczenie uprawnień i zobowiązań ojca nie stanowi katalogu zamkniętego i w żaden sposób nie ogranicza przysługujących mu praw związanych z opieką i wychowaniem małoletniego O. M..

Podstawą prawną punktu II postanowienia jest art. 113 k.r.o., który stanowi, że niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Natomiast art. 113 ¹ § 1 k.r.o. wskazuje, że jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

W niniejszej sprawie, na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz mając na względzie wnioski zawarte w opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu, nie ulega wątpliwości, iż uczestnicy postępowania P. C. i H. M. są związani emocjonalnie z synem. Małoletni ujawnia potrzebę kontaktu z ojcem. Wyrażone podczas wysłuchania stanowisko małoletniego co do rozszerzania zakresu kontaktów z uczestnikiem H. M. wynikało w ocenie Sądu z okresowej rozłąki z ojcem w czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, niedostatecznej wiedzy na temat przyczyn braku bezpośredniego kontaktu z ojcem oraz świadomości istniejącego między uczestnikami postępowania konfliktu. Sąd, stojąc na stanowisku, że kontakty rodziców z dzieckiem stanowią istotny element życia rodzinnego i dają dziecku możliwość pełniejszego rozwoju, nawet wtedy, gdy związek między rodzicami został zerwany, a więzi emocjonalne między nimi ustały, a nadto nie znajdując powodów, dla których ojciec nie mógłby skorzystać z prawa do kontaktów z dzieckiem – uznał ustalenie kontaktów uczestnika postępowania z małoletnim synem za zasadne.

Sąd zważył, iż w toku niniejszego postępowania istniejący między rodzicami małoletniego O. konflikt nie zakończył się, jednakże uległ wyciszeniu w zakresie, który w ocenie Sądu pozwala uczestnikom postępowania na podejmowanie bieżących decyzji i działań ukierunkowanych na wypracowanie kompromisu w zakresie kontaktów małoletniego z ojcem. Sąd zważył, iż uczestnik postępowania po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, a nawet w jej trakcie, w związku z możliwością odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego, dążył do utrzymywania i pielęgnowania relacji z małoletnim. Kontakty uczestnika postępowania H. M. z małoletnim synem od dłuższego czasu odbywały się regularnie, początkowo co drugą niedzielę, zaś obecnie zgodnie z orzeczonym w sprawie postanowieniem w przedmiocie zabezpieczenia. W związku z powyższym, Sąd nie przychylił się do stanowiska wnioskodawczyni, która pozostawała przeciwna rozszerzeniu kontaktów o noclegi w miejscu zamieszkania uczestnika, uznając, iż zasadnym było uregulowanie sposobu wykonywania osobistych kontaktów małoletniego O. M. z ojcem, bez obecności matki i prawem zabierania syna poza miejsce jego zamieszkania.

Mając na względzie fakt, iż weekendowe kontakty uczestnika z synem bez możliwości noclegu obywały się bez zastrzeżeń wnioskodawczyni P. C., która do połowy września 2020 r. brała udział w spotkaniach, Sąd uznał, iż brak jest przeszkód do rozszerzenia zakresu kontaktów poprzez umożliwienie małoletniemu O. nocowania w miejscu zamieszkania ojca. W ocenie Sądu wiek małoletniego, jego obecna relacja z ojcem wypracowana w czasie kilkumiesięcznych spotkań oraz fakt, iż małoletni O. bywa uczestnikiem kilkudniowych obozów sportowych, w trakcie których nieobecność matki nie stanowi dla niego większego problemu, dały Sądowi podstawy do uznania, iż umożliwienie dziecku spędzenia pełnego weekendu w miejscu zamieszkania i pod opieką ojca będzie zgodne z jego dobrem.

Wobec cofnięcia przez uczestnika postępowania deklaracji w zakresie ustalenia jego kontaktów z synem w poniedziałki i wtorki poprzez zobowiązanie go do odwiezienia i odebrania syna ze szkoły, następnie zawiezienia go na trening i odwiezienia do domu po jego zakończeniu, Sąd stanął na stanowisku, iż regulowanie kontaktów w dni powszednie, kiedy to uczestnik postępowania H. M. pozostaje zatrudniony i z uwagi na ciążące na nim obowiązki służbowe nie jest w zagwarantować ich wykonania, byłoby bezcelowe, mogłoby bowiem dorowadzić do niemożności ich realizacji, a w efekcie do powstawania na tym tle kolejnych nieporozumień i eskalowania wyciszającego się między rodzicami małoletniego konfliktu. Sąd zważył, iż uczestnik w toku postępowania deklarował chęć realizowania kontaktów z synem we wskazane wyżej dni, przy uwzględnieniu zobowiązań zawodowych i po uprzednim poinformowaniu o tym fakcie matki małoletniego, zatem zasadnym było uznanie, iż w tym zakresie rodzice małoletniego O. będą w stanie wypracować porozumienie, umożliwiające ojcu aktywne i kompleksowe uczestnictwo w życiu małoletniego, nie tylko związane z wypełnieniem dziecku czasu wolnego.

Wobec powyższego oraz uwzględniając stanowisko uczestników postępowania, a w szczególności kierując się naczelną dyrektywą właściwą dla rozstrzygania spraw dotyczących małoletnich, czyli dobrem dziecka – Sąd uznał za zasadne ustalenie kontaktów uczestnika postępowania z małoletnim O. M. – osobiście, bez obecności matki małoletniego, z prawem zabierania syna poza jego miejsce zamieszkania w pierwszy i trzeci weekend każdego miesiąca od godziny 11.00 w sobotę do godziny 17.00 w niedzielę z prawem noclegu.

Z uwagi na kompleksowość przedmiotowego orzeczenia Sąd rozstrzygnął kwestie kontaktów w okresach wakacyjnych i feryjnych, jak również w okresie Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Sąd nie przychylił się w tym zakresie do stanowiska wnioskodawczyni P. C., która wnosząc o nieregulowanie niniejszych kwestii wskazywała na możliwość dojścia do pozasądowego porozumienia z ojcem małoletniego O.. W ocenie Sądu, poszczególne ustalenia, w szczególności dotyczące dodatkowych kontaktów ojca z dzieckiem w dni powszednie, winny być wypracowywane wspólnie przez rodziców małoletniego, jednakże kwestie związane z ustaleniem kontaktów długoterminowych bądź mających odbywać się w okresach świątecznych, kiedy to nadrzędnym celem jest pielęgnowanie więzi emocjonalnej dziecka z każdym z członków najbliższej rodziny, powinny być określone przez Sąd chociażby ramowo. Niniejsza regulacja ma na celu ugruntowanie sytuacji małoletniego oraz zapewnienie mu pewności i równości w zakresie kontaktu z każdym z rodziców, zaś uczestnikom postępowania pozwoli na zaplanowanie wolnego czasu z niezbędnym w tym celu wyprzedzeniem. Ponadto wnioskowany przez uczestnika postępowania zakres kontaktów z synem nie wykracza ponad przeciętną skalę kontaktów dziecka z rodzicem niepełniącym w życiu małoletniego roli rodzica pierwszoplanowego.

Sąd dokonując ustaleń w zakresie kontaktów małoletniego z ojcem w wakacje, ferie zimowe oraz święta Bożego Narodzenia i Wielkanoc wziął również pod uwagę stanowisko specjalistów Opiniodawczego Zespołu (...) w O., w opinii których uczestnik postępowania H. M. dysponuje kompetencjami opiekuńczo-wychowawczymi plasującymi się na poziomie wystarczającym do sprawowania opieki nad dzieckiem, zatem zasadnym było przychylenie się w tym zakresie do wniosku uczestnika postępowania i ustalenie kontaktów małoletniego O. M. z ojcem w czasie wakacji letnich od 01 do 16 lipca w latach parzystych, a w latach nieparzystych od 01 do 16 sierpnia, z prawem noclegu; w czasie ferii zimowych – pierwszy tydzień w latach parzystych, drugi tydzień w latach nieparzystych, z prawem noclegu; w Święta Bożego Narodzenia w latach nieparzystych 25 grudnia w godzinach od 09:00 do 18:00, a w latach parzystych 26 grudnia w godzinach od 09:00 do 18:00; w Ś. Wielkanocne w latach nieparzystych w Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 09:00 do 18:00, a w latach parzystych w Wielką Niedzielę w godzinach od 09:00 do 18:00. Sąd zważył, iż wskazany okres podczas wakacji czy ferii nie będzie dla małoletniego zbyt długi, zaś uczestnikowi postępowania pozwoli na zwiększenie swojego udziału w życiu dziecka.

Sąd przychylił się do wniosku uczestnika postępowania H. M., któremu nie sprzeciwiła się wnioskodawczyni P. C. i ustalił kontakty telefonicznie małoletniego z ojcem na wskazany przez matkę dziecka numer telefonu w nieparzyste dni tygodnia w godzinach między 17:00 a 20:30. W ocenie Sądu stanowisko uczestnika postępowania w żaden sposób nie zagraża dobru małoletniego O., zmierza jedynie do zacieśniania łączącej więzi emocjonalnej małoletniego z ojcem, zatem należało przyjąć zasadność złożonego w tym zakresie wniosku.

Ponadto Sąd w punkcie III postanowienia zobowiązał uczestnika postępowania H. M. do odbierania małoletniego O. M. z jego miejsca zamieszkania i odprowadzenia go z powrotem, a wnioskodawczynię P. C. do wydawania syna ojcu w ustalonych terminach. W tym miejscu wskazać należy, iż rodzice małoletniego O., mając na względzie dobro syna, mają prawo do modyfikacji ustalonych kontaktów, które w razie potrzeby mogą być zmienione zarówno w drodze porozumienia, jak i w postępowaniu przez Sądem, zaś stanowisko Sądu ma na celu wyeliminowanie możliwości powstania w tym zakresie ewentualnych konfliktów i nieporozumień.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie zobowiązania uczestnika postępowania H. M. do udziału w zajęciach psychoedukacyjnych nakierowanych na pozyskanie pełniejszego wglądu w potrzeby emocjonalne syna i złożenie sądowi opiekuńczemu sprawozdania po wykonaniu zobowiązania w terminie dwumiesięcznym (punkt IV) znajduje podstawę prawną w art. 113 ⁴ k.r.o., a podyktowane jest wnioskiem opinii (...), w którym specjaliści dostrzegli potrzebę zobowiązania uczestnika postępowania do pracy w celu polepszenia swoich kompetencji rodzicielskich. Uczestnik w toku postepowania nie sprzeciwił się stanowisku specjalistów, deklarując chęć podjęcia psychoedukacji. Zdaniem Sądu zobowiązanie uczestnika postępowania do wzięcia udziału w zajęciach psychoedukacyjnych będzie miało na celu nie tylko pozyskanie przez niego lepszego wglądu w potrzeby emocjonalne syna, ale winno mieć również wpływ na poprawę wzajemnych relacji rodziców dziecka.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w pozostałym zakresie oddalił wnioski wnioskodawczyni P. C. i uczestnika postępowania H. M. (punkt V). Oddalenie wniosku P. C. o ustalenie miejsca zamieszkania syna w jej miejscu zamieszkania uzasadnia treść art. 26 § 1 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Powierzenie matce dziecka wykonywania władzy rodzicielskiej jest równoznaczne z ustaleniem u niej miejsca zamieszkania dziecka, stąd wskazane żądanie pozostaje bezprzedmiotowe. Sąd nie uwzględnił również wniosku uczestnika postępowania H. M. o zagrożenie wnioskodawczyni na podstawie art. 782 ¹ § 3 k.p.c. nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego na wypadek naruszenia obowiązków określonych w tym postanowieniu, albowiem wskazana instytucja winna być stosowana przez Sąd w sytuacjach wyjątkowych, uzasadniających przekonanie o wysokim prawdopodobieństwie niewywiązywania się z nałożonych obowiązków. Z przeprowadzonego w sprawie postępowania wynika, iż kontakty uczestnika postepowania z synem są prawidłowo realizowane, uprzednio w drodze porozumienia, zaś obecnie zgodnie w wydanym postanowieniem zabezpieczającym, zatem ww. wniosek zasługiwał na oddalenie.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść przepisów art. 520 § 1 k.p.c. oraz art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 755 ze zm.). W niniejszym postępowaniu – celem jego właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia – przeprowadzono dowód z opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu, którego koszt w kwocie 862,62 zł, zgodnie z przedłożonym rachunkiem i powołanymi przepisami, Sąd uznał za racjonalny i odpowiadający nakładowi pracy, zatem w punkcie VI postanowienia na tę kwotę ustalił koszt jej sporządzenia. Sąd, zważając na wybuch pandemii (...)19, korzystanie przez wnioskodawczynię P. C. z pomocy finansowej rodziców oraz fakt, iż uczestnik postępowania H. M. niespełna pół roku temu zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności, powziął przekonanie o zasadności odstąpienia od obciążenia uczestników postępowania kosztami opinii wydanej przez Opiniodawczy Zespół (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu i w związku z tym w punkcie VIII orzeczenia dalszymi kosztami obciążył uczestników postępowania w zakresie, w jakim je ponieśli, w pozostałym zakresie obciążając nimi Skarb Państwa.

Mając powyższe na uwadze, na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.