Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Opolu

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 10 września 2018 r.

Wnioskiem, który wypłynął do tutejszego Sądu dnia 05.04.2016 r., Ł. Ł., reprezentowany przez pełnomocnika, domagał się zmiany wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 29.08.2013 r. w sprawie sygn. I RC 1270/13 w punkcie II poprzez powierzenie wnioskodawcy Ł. Ł. władzy rodzicielskiej nad małoletnią J. Ł. urodzoną w dniu (...) w O., zastrzegając dla matki małoletniej M. Ł. prawa do współdecydowania o istotnych życiowo sprawach małoletniej tj. miejsce zamieszkania, kierunek kształcenia oraz sposób leczenia w razie poważniejszej choroby. Jednocześnie wniósł o orzeczenie, iż matka małoletniej będzie miała prawo i obowiązek kontaktu z małoletnią J. Ł.:

- w każdy I i III weekend miesiąca poczynając od piątku od godziny 15:00 do niedzieli do godziny 18:00,

- w okresie wakacji letnich: od 01.07-31.07 każdego roku od godziny 09:00 dnia pierwszego do godziny 18:00 dnia ostatniego,

- przez pierwszy tydzień ferii zimowych od poniedziałku od godziny 09:00 do niedzieli do godziny 18:00,

- w latach nieparzystych: od 24.12 do 26.12 od godziny 09:00 dnia pierwszego do godziny 18:00 dnia ostatniego,

- w latach parzystych: od Niedzieli Wielkanocnej od godziny 09:00 do Poniedziałku Wielkanocnego do godziny 18:00,

- w dniu urodzin małoletniej tj. w dniu 28.01 każdego roku od godziny 15:00 do godziny 17:00,

- w Dniu Dziecka tj. w dniu 01.06 każdego roku od godziny 15:00 do godziny 17:00,

z prawem zabierania małoletniej poza miejsce zamieszkania dziecka, z obowiązkiem każdorazowego przychodzenia po małoletnią i odprowadzania jej do miejsca zamieszkania ojca małoletniej. Wnioskodawca Ł. Ł. wniósł także o zabezpieczenie roszczenia poprzez orzeczenie, że przez czas trwania postępowania wnioskodawca Ł. Ł. będzie sprawował pieczę nad małoletnią J. Ł., a to po wysłuchaniu małoletniej przed Sądem, oraz o orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych.

Wnioskiem, który wpłynął do tutejszego Sądu dnia 08.04.2016 r. M. Ł., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o ograniczenie władzy rodzicielskiej uczestnika postępowania Ł. Ł. nad małoletnią córką J. Ł. poprzez ustanowienie nadzoru kuratora nad jej wykonywaniem oraz o zobowiązanie uczestnika postępowania Ł. Ł. do podjęcia terapii rodzinnej pod kierunkiem specjalisty z matką małoletniej – wnioskodawczynią M. Ł. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie wraz z zobowiązaniem uczestnika do ponoszenia połowy kosztów ww. Nadto wniosła o zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni zwrotu kosztów, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Sprawa zawisła w tutejszym Sądzie pod sygn. III Nsm 310/16.

Pismem dnia 24.03.2016 r. Komisariat I Policji w O. poinformował, iż prowadzi postępowanie w sprawie znęcania się fizycznego i psychicznego nad J. Ł. (lat 12) przez matkę M. Ł., zamieszkałe O., ul. (...). W związku z faktem, że postępowanie dotyczy małoletniego dziecka, które najprawdopodobniej jest pokrzywdzone przemocą, zwrócono się o rozpoznanie sytuacji opiekuńczej dziecka. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. III Nmo 151/16.

Zarządzeniem dnia 04.05.2016 r. sprawa prowadzona pod sygn. III Nsm 310/16 została połączona ze sprawą toczącą się pod sygn. III Nsm 297/16.

W odpowiedzi na wniosek, która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 10.05.2016 r. uczestniczka postępowania M. Ł., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o oddalenie żądania wnioskodawcy zawartego w punkcie ad. 1-4 w całości oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania zwrotu kosztów, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Na rozprawie w dniu 19.05.2016 r. pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał wniosek, pełnomocnik uczestniczki postępowania-wnioskodawczyni podtrzymał odpowiedź na wniosek.

Na mocy ugody zawartej dnia 25.08.2016 r. M. Ł. i Ł. Ł. przyjęli system naprzemiennej opieki nad małoletnią J. Ł. (k. 101). Postanowieniem dnia 22.03.2017 r. Sąd Rejonowy w Opolu na podstawie art. 178 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie. Postępowanie zostało podjęte w dniu 29.09.2017 r.

W dalszym toku postępowania uczestnicy postępowania podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Postanowieniem dnia 16.04.2018 r. Sąd wszczął z urzędu postępowanie z udziałem M. Ł. i Ł. Ł. o ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnią J. Ł., oraz na czas trwania postępowania zlecił psychoedukację M. Ł. i Ł. Ł. przez specjalistów z Opiniodawczego Zespołu (...) w O. celem wypracowania przez rodziców prawidłowych postaw celem rozwijania umiejętności wychowawczych oraz wypracowywania kompromisów i współpracy na rzecz małoletniej J. - zobowiązując specjalistów prowadzących psychoedukację do złożenia informacji o jej przebiegu.

Na rozprawie w dniu 09.07.2018 r. uczestnicy postępowania podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie. Pełnomocnik wnioskodawcy-uczestnika postępowania zmodyfikował wniosek w ten sposób, iż wniósł o nieorzekanie o kontaktach w przypadku powierzenia władzy wnioskodawcy. Pełnomocnik uczestniczki postępowania-wnioskodawczyni przychylił się do tego stanowiska.

Na rozprawie w dniu 10.09.2018 r. pełnomocnik wnioskodawcy-uczestnika postępowania podtrzymał stanowisko w sprawie, nie wniósł o orzekanie o kontaktach, cofnął wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Nadto oświadczył, iż nie sprzeciwia się ustanowieniu nadzoru kuratora. Pełnomocnik uczestniczki postępowania-wnioskodawczyni podtrzymał stanowisko w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletnia J. M. (2-ga imion) Ł. urodzona w dniu (...) w O. jest dzieckiem pochodzącym ze związku (...), których małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód bez orzekania o winie wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu dnia 29.08.2013 r. sygn. I RC 1270/13.

Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią J. Ł. powierzono matce małoletniej M. Ł. zobowiązując i uprawniając ojca małoletniej Ł. Ł. do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dotyczących małoletniego dziecka łączących się w szczególności z wyborem szkoły i zawodu, kwestią zmiany miejsca zamieszkania i wyborem sposobu leczenia w przypadku poważniejszej choroby. Na mocy powołanego orzeczenia kosztami utrzymania i wychowania małoletniego dziecka obciążono oboje rodziców i zasądzono od Ł. Ł. tytułem alimentów na rzecz małoletniej J. Ł. kwoty po 1000 zł miesięcznie, płatne z góry do dnia 10-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, do rąk matki małoletniej M. Ł.. Sąd ustalił sposób kontaktowania się Ł. Ł. z małoletnim dzieckiem J. Ł. w ten sposób, że ojciec małoletniej będzie miał prawo przebywać wraz z córką:

- w każdy drugi i czwarty czwartek miesiąca od godziny 15.00 do piątku do godziny 08.00 przy czym w czwartek będzie odbierał córkę ze szkoły, a w piątek odprowadzał do szkoły,

- w każdy pierwszy i trzeci piątek miesiąca od godziny 15.00 do niedzieli do godziny 19.00,

- przez pierwsze trzy tygodnie sierpnia i pierwszy tydzień zimowych ferii szkolnych oraz w dniu 23 czerwca od godziny 09.00 do godziny 20.00.

Dowód:

- akt urodzenia małoletniej k. 9,

- akta SO w Opolu sygn. I RC 1270/13.

Małoletnia J. Ł. po rozwodzie rodziców zamieszkiwała wraz z matką w wynajmowanym mieszkaniu przy ulicy (...) w O.. Wówczas ich relacje oceniane były jako dobre, uczestniczka postępowania opiekowała się córką, dziewczynka miała kontakt z ojcem, choć nie zawsze miał on charakter regularny. Po około 2 latach M. Ł. wraz z małoletnią przeprowadziła się do mieszkania własnościowego w kamienicy kilkurodzinnej, składającego się z salonu, otwartej kuchni oraz odrębnego pokoju dla dziecka. Lokal wyposażony w niezbędne meble i sprzęty, warunki bytowe dobre. Pomimo rozwodu rodziców małoletniej w dalszym ciągu dochodziło do konfliktów między nimi, zwłaszcza w kwestii dotyczącej sposobu realizowania obowiązków rodzicielskich względem małoletniej, sposobów jej wychowania.

W marcu 2016 r. zdarzyło się, iż małoletnia J. przebywając u ojca nie wyrażała chęci powrotu do domu z uczestniczką postępowania, która chciała córkę zabrać ze sobą.

Dowód:

- nagranie k. 12,

- korespondencja mailowa k. 31-34, 212-213,

- wywiady kuratora k. 41-42, 87-88,

- opinia (...) z dnia 23.02.2018 r. k. 230-237,

- zeznania świadka N. C. e-protokół (...):07:58 k. 178,

- zeznania świadka J. O. e-protokół (...):42:07 k. 178,

- zeznania świadka A. D. e-protokół (...):47:10 k. 224,

- zeznania uczestniczki postępowania-wnioskodawczyni M. Ł.
k. 297-299.

Pismem dnia 24.03.2016 r. Komisariat I Policji w O. poinformował, iż prowadzi postępowanie w sprawie znęcania się fizycznego i psychicznego nad J. Ł. (12 lat) przez matkę M. Ł..

Dowód:

- informacja Policji k. 40.

Postanowieniem dnia 14.06.2016 r. dochodzenie w sprawie znęcania się fizycznego i psychicznego w okresie od grudnia 2015 r. do 11 marca 2016 r. w O. nad małoletnią J. Ł. przez matkę M. Ł. poprzez naruszenie jej nietykalności cielesnej, szarpanie za odzież i włosy tj. o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., zostało umorzone.

Dowód:

- postanowienie o umorzeniu k. 123.

Na mocy ugody zawartej dnia 25.08.2016 r. rodzice małoletniej ustalili, iż przez okres 6 miesięcy tj. od września 2016 r. do lutego 2017 r. piecza nad małoletnią będzie sprawowana w systemie opieki naprzemiennej. Początkowo ugoda mediacyjna funkcjonowała prawidłowo. Relacje łączące małoletnią J. z matką oceniane były jako dobre. Rodzice dziewczynki kontaktowali się ze sobą, aby uzgadniać niezbędne sprawy dotyczące dziecka. Z upływem czasu jednak, pomimo zawartego porozumienia, istniejący konflikt rodzicielski nie uległ wyciszeniu ani też sytuacja opiekuńczo-wychowawcza małoletniej nie została unormowana.

Dowód:

- ugoda k. 101-103,

- wywiad kuratora k. 119,

- opinia (...) z dnia 23.02.2018 r. k. 230-237.

W okresie 2015-2016 w miejscu zamieszkania Ł. Ł. i M. Ł. oraz wobec nich nie było przeprowadzanych żadnych interwencji policyjnych, nie byli również doprowadzani do wytrzeźwienia.

W rodzinie prowadzona była procedura Niebieskiej Karty.

Dowód:

- dokumentacja z (...) k. 56-77, 120,

- informacja Policji k. 89.

Od czerwca 2017 r. małoletnia J. Ł. mieszka z ojcem Ł. Ł., pod którego opieką pozostaje pomimo postanowienia Sądu przyznającego opiekę nad córką uczestniczce. Z matką małoletnia J. pozostaje w dobrych relacjach, utrzymują kontakt, spożywają wspólnie obiad, spędzają razem czas, jednak J. nie nocuje w jej mieszkaniu. Dziewczynka pozostała w miejscu zamieszkania wnioskodawcy po tym, jak partner uczestniczki postępowania zaingerował w sprawę kiedy nie chciała pójść do szkoły.

M. Ł. zaprzecza przejawianiu zachowań agresywnych czy impulsywnych, przyznała, że podnosi głos, ale w granicach. W jej odczuciu dziewczynka powinna mieszkać z nią z uwagi na to, iż potrafi przypilnować małoletnią J.. Jednocześnie dostrzega potrzebę istnienia ojca w życiu dziecka. Próby rozmowy rodziców w sprawach dotyczących małoletniej nie przyniosły efektu. Rodzice dziewczynki nie są w stanie porozumieć się w sprawie dziecka.

Dowód:

- wywiad kuratora k. 197-198,

- wiadomości k. 210-211,

- opinia (...) z dnia 23.02.2018 r. k. 230-237,

- zeznania wnioskodawcy-uczestnika postępowania Ł. Ł.

e-protokół (...):49:10 k. 280,

- zeznania uczestniczki postępowania-wnioskodawczyni M. Ł.

k. 297-299.

Obecnie relacje Ł. Ł. z małoletnią J. oceniane są jako dobre. W środowisku, w którym mieszkają, nie ma zastrzeżeń dotyczących sprawowania opieki przez ojca dziewczynki, a także do ich funkcjonowania w środowisku lokalnym. Ł. Ł. zaprzeczył zabranianiu kontaktów matki z córką.

Dowód:

- wywiad kuratora k. 197-198,

- zeznania wnioskodawcy-uczestnika postępowania Ł. Ł.

k. e-protokół (...):49:10 k. 280.

Małoletnia J. Ł. ma 15 lat, jest uczennicą Zespołu Państwowych (...) w O.. Problemy w funkcjonowaniu małoletniej, jak również czas ich pojawienia się, są odmiennie postrzegane przez każdego z rodziców. Do ostatecznego rozstania uczestników postępowania doszło, kiedy dziewczynka była na etapie klasy szóstej szkoły podstawowej. Szkołę tą ukończyła osiągając wyniki dopuszczające, dostateczne oraz dobre.

Sytuacja szkolna małoletniej uległa pogorszeniu w pierwszym semestrze drugiej klasy, bowiem co prawda we wrześniu i październiku uczęszczała do szkoły i nie było większych problemów dotyczących frekwencji ani ocen, jednakże w listopadzie przez pewien czas małoletnia J. nie chodziła do szkoły, nie wychodziła z łóżka, a frekwencja znajdowała się na znacznie niższym poziomie w porównaniu do miesięcy poprzednich. Rodzice małoletniej konsultowali się w tej sprawie ze szkołą. U małoletniej J. Ł. stwierdzono epizod depresyjny. Korzystała z indywidualnego nauczania i chodziła na terapię u psychologa.

Dowód:

- świadectwo k. 135,

- oceny k. 136, 200, 205-208,

- screeny k. 147-153,

- zaświadczenie lekarskie k. 209,

- informacja o frekwencji k. 199,

- opinia (...) z dnia 23.02.2018 r. k. 230-237.

- zeznania wnioskodawcy-uczestnika postępowania Ł. Ł.

e-protokół (...):49:10 k. 280,

- zeznania uczestniczki postępowania-wnioskodawczyni M. Ł.

k. 297-299.

Wnioskodawca-uczestnik postępowania Ł. Ł. ma 38 lat, legitymuje się wykształceniem średnim z maturą, podjął studia. Pracował w firmie (...), jest przedsiębiorcą. Neguje występowaniu problemu alkoholowego. Nie był karany. Pozostaje w nowym związku. Ojciec małoletniej kontroluje sytuację szkolną córki poprzez e-dziennik.

Dowód:

- opinia (...) z dnia 23.02.2018 r. k. 230-237,

- zeznania wnioskodawcy-uczestnika postępowania Ł. Ł.

e-protokół (...):49:10 k. 280.

Uczestniczka postępowania-wnioskodawczyni M. Ł. ma 38 lat, mieszka w O.. Legitymuje się wykształceniem wyższym. Prowadzi własną działalność gospodarczą – salon kosmetyczny, ma możliwość układania obowiązków zawodowych stosownie do potrzeb, najczęściej pracuje w godzinach 08:00-16:00, czasami do 18:00. Pozostaje w związku, małoletnia J. ma bardzo dobry kontakt z obecnym partnerem matki. Nie leczyła się psychiatrycznie. W przeszłości uczestniczyła w terapii nakierowanej na poprawę własnego funkcjonowania, w tym także rodzicielskiego. Nie była karana. Matka małoletniej wyraża świadomość istniejącego związku emocjonalnego ojca z córką.

Dowód:

- opinia (...) z dnia 23.02.2018 r. k. 230-237,

- zeznania uczestniczki postępowania-wnioskodawczyni M. Ł.

k. 297-299.

Biegli specjaliści stwierdzili, iż rodzice małoletniej nie posiadają pełnych kompetencji wychowawczych i rodzicielskich, które są ograniczone wskutek trwającego pomiędzy nimi konfliktu. O. podważają swój autorytet interpretując własne działania jako wymierzone przeciwko sobie, nie chronią dziecka przed sprawami dorosłych, czynnie włączając je w konflikt lojalności, prezentują silne skupienie na potrzebach własnych. Na obecnym etapie ich konflikt jest silny, destrukcyjnie wpływa na funkcjonowanie emocjonalno-społeczne małoletniej. Zdaniem biegłych poprawa kondycji emocjonalnej dziewczynki może nastąpić w przypadku nawiązania współpracy przez rodziców i podjęcia wspólnych działań w atmosferze zaufania i wzajemnego szacunku.

W trakcie badania małoletnia określiła istniejącą relację z matką jako mało satysfakcjonującą, zmienną nie identyfikuje się z nią, postrzega ją nadkrytycznie (przez pryzmat opinii ojca). Konflikty uległy nasileniu w okresie dorastania w związku z wyrażaniem własnego zdania nie zawsze akceptowalnego przez matkę. Z kolei relację z ojcem małoletnia scharakteryzowała jako pozytywną, choć po rozstaniu rodziców była dla niej niesatysfakcjonująca. W odczuciu małoletniej ojciec jest liberalny, daje jej przestrzeń, w przeciwieństwie do matki – wymagającej, karzącej. Małoletnia uwikłana jest w konflikt lojalnościowy. Ojciec różnicował metody wychowawcze czy kary w zależności od rodzaju zdarzenia. Metody stosowane przez matkę małoletniej nie były tak różnicowane.

Jak wskazali biegli, z uwagi na wiek małoletniej oraz wyrażoną przez nią w trakcie badań wolę do pozostawania pod opieką ojca oraz z uwagi na silne obciążenie psychiczne konfliktem rodziców, którego jest podmiotem, rzeczywistością rodzinną w jakiej się znajduje, brakiem poczucia stabilizacji, bezpieczeństwa, przewidywalności na obecnym etapie małoletnia J. mogłaby pozostawać pod opieką ojca.

We wnioskach końcowych opinii stwierdzono, iż małoletnia J. Ł. winna mieć zagwarantowane kontakty z każdym z rodziców, jednakże z uwagi na bliskość zamieszkania obojga i wiek dziecka nie zachodzi konieczność regulowania ich w sposób sztywny. Zdaniem biegłych żadna ze stron nie daje pełnych gwarancji do zapewnienia należytej opieki i pieczy i pokierowania w sposób właściwy procesem wychowawczym małoletniej. Wskazano potrzebę ingerencji Sądu w wykonywanie władzy rodzicielskiej, jak również zobowiązanie do podjęcia psychoedukacji nakierowanej na nawiązanie współpracy i ustalenie jednolitego frontu wychowawczego wobec małoletniej.

Dowód:

- opinia (...) z dnia 23.02.2018 r. k. 230-237,

- zeznania specjalistów (...) e-protokół (...):01:43 k. 279.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Wniosek Ł. Ł. o zmianę wyroku rozwodowego w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią J. Ł. zasługiwał na uwzględnienie. Zaś wniosek M. Ł. o ograniczenie władzy rodzicielskiej Ł. Ł. nad małoletnią J. Ł. poprzez ustanowienie nadzoru kuratora nie zasługiwał na uwzględnienie i podlegał oddaleniu. Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia władzy rodzicielskiej M. Ł. i Ł. Ł. w postaci zobowiązania ich do podjęcia terapii.

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawnie materiału zgromadzonego w aktach sprawy, tj. dowodów z dokumentów, akt sprawy Sądu Okręgowego w Opolu sygn. I RC 1270/13, zeznań świadków, a także przesłuchania wnioskodawców-uczestników postępowania M. Ł. i Ł. Ł..

Sąd, dokonując rekonstrukcji stanu faktycznego, oparł się na dokumentach załączonych do akt sprawy. Dowodom w postaci dokumentów urzędowych Sąd dał wiarę co do tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, stwierdzając, że jako dokumenty pochodzące od uprawnionych do ich wydania organów, ich autentyczność nie mogła budzić wątpliwości. Dowody z zeznań świadków i przesłuchania wnioskodawców-uczestników postępowania Sąd uznał za pozostające w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w aktach sprawy. W zdecydowanej części zeznania ze sobą korespondują, znajdują również potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. W tym zakresie Sąd uznał je za wiarygodne źródła dowodowe oraz poczynił podstawą wydanego rozstrzygnięcia.

Sąd przedmiotowe orzeczenie oparł także na treści opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 23.02.2018 r., którą uznał za rzetelną, logiczną i zupełną. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do odmówienia tej opinii wiarygodności, została ona sporządzona przez specjalistów posiadających fachową wiedzę z zakresu psychologii, pedagogiki i pediatrii, o dużym doświadczeniu zawodowym, ponadto będących osobami obcymi dla uczestników postępowania i w żaden sposób niezainteresowanymi wynikiem niniejszej sprawy. Uwzględniając powyższe Sąd nie znalazł uzasadnienia do zdyskredytowania wartości dowodowej i podważenia autentyczności ww. opinii, dlatego dokonując ustaleń faktycznych oparł się na treściach zawartych w opinii - jednak podstawą do wydania przedmiotowego orzeczenia był całokształt zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a nie wyłącznie treści zawarte w tym dowodzie.

Stosownie do treści art. 106 k.r.o. jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka. W myśl zaś brzmienia art. 107 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia (§ 1). W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia (§ 2).

Zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.r.o. na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Artykuł 106 k.r.o. pozwala na zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy rodzicielskiej dla dobra małoletniego. Przy wyborze tego z rodziców, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy kieruje się kwalifikacjami podmiotowymi obojga rodziców, uwzględniając także ich zdolności wychowawcze. Ważny jest także dotychczasowy, wzajemny stosunek rodziców zarówno do siebie, jak i do dziecka.

Stosownie do art. 109 jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia (§1). Sąd opiekuńczy może w szczególności zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń (§ 2 pkt 1).

Przenosząc powyższe rozważania do kwestii zasadności dokonania zmiany w przedmiocie powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią J. Ł. jej ojcu Ł. Ł. stwierdzić należy, iż ustalona przez Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie sygn. akt I RC 1270/13 kwestia powierzenia matce M. Ł. władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką nie może pozostać w dotychczas ustalonym kształcie.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dała podstawy do uznania, iż konieczna jest zmiana postanowienia zawartego w wyroku rozwodowym dotyczącego dalszego wykonywania władzy rodzicielskiej nad J. Ł. przez uczestniczkę postępowania-wnioskodawczynię, m. in. z uwagi na okoliczność, iż małoletnia J. Ł. faktycznie od czerwca 2017 r. mieszka już u swojego ojca i pozostaje pod jego bieżącą opieką, w dalszym ciągu podtrzymuje chęć pozostania u niego, jednocześnie deklarując wolę zachowania kontaktów z mamą co najmniej raz w tygodniu, nadto niedługo uzyska pełnoletność i tym samym będzie miała możliwość samodzielnego podejmowania decyzji o swoim życiu. Sąd zważył, iż małoletnia J. Ł. jest już piętnastolatką, tak więc potrafi wyrażać swoje zdanie, stąd też nie wydaje się celowym nakłanianie jej wbrew jej woli do powrotu do mieszkania matki, tym bardziej, iż przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby ojciec małoletniej przejawiał niepokojące zachowania zagrażające dobru dziecka, jak również przeprowadzone badania nie wykazały, aby ojciec małoletniej – wbrew argumentom podnoszonym przez matkę małoletniej – nie stawiał dziecku zupełnie żadnych granic wychowawczych. Nie ulega wątpliwości, iż istotnym zdarzeniem mającym wpływ na małoletnią była ingerencja – niezaakceptowanego przez dziewczynkę – partnera matki, która nastąpiła za przyzwoleniem uczestniczki postępowania.

W niniejsze sprawie Sąd, mając na uwadze dokonanie odpowiedniego wyboru pierwszoplanowego rodzica sprawującego bezpośrednią opiekę nad małoletnią, kierował się przede wszystkim kwalifikacjami wychowawczymi rodziców przejawiającymi się w szczególności w zdolności do zapewnienia dziecku stabilnego środowiska wychowawczego, zrozumienia i zaspokojenia potrzeb dziecka, stymulowania jego rozwoju fizycznego, emocjonalnego i psychicznego przy uwzględnieniu więzi dziecka z rodzicem. Ponadto miał na uwadze także wzajemny stosunek rodziców do siebie i do dziecka, stałość pracy i warunki mieszkaniowe, cechy charakterologiczne rodziców, dotychczasowy przebieg wykonywania władzy rodzicielskiej, ze szczególnym uwzględnieniem stanów konfliktogennych.

Sąd uznał, podzielając stanowisko wyrażone przez biegłych specjalistów w sporządzonej opinii, iż zarówno Ł. Ł. jak i M. Ł. nie posiadają pełnych kompetencji wychowawczych i rodzicielskich, które są ograniczone wskutek trwającego pomiędzy nimi konfliktu, jednakże – w ocenie Sądu – w obecnej sytuacji, uwzględniając aktualny stan faktyczny i istniejące nieskrępowane i swobodne relacje małoletniej z ojcem, zasadnym jest powierzenie mu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią. Sąd stanął na stanowisku, iż na chwilę obecną w życiu dziewczynki ojciec de facto pełni rolę rodzica pierwszoplanowego, pozostaje związany uczuciowo z dziewczynką, a ich relacje są zadowalające, dobrze się dogadują. Przyznać trzeba, iż u małoletniej J. Ł. dostrzegalne jest istnienie konfliktu lojalnościowego, bowiem z jednej strony nie chciała decydować w kwestii wyboru rodzica z którym chciałaby zamieszkać na co dzień, pozostawiając tę decyzję Sądowi, zaś z drugiej strony pod koniec badań wskazała na chęć pozostania w środowisku ojca, zachowując jednocześnie możliwość elastycznego kontaktu z matką w jej miejscu zamieszkania.

Uczestniczka postępowania-wnioskodawczyni M. Ł. jest uczuciowo związana z małoletnią, posiada wiedzę w zakresie jej spraw szkolnych, przez pewien czas pełniła rolę opiekuna pierwszoplanowego. Potrzeby materialno-bytowe małoletniej były zaspokojone. W tym miejscu podnieść należy, iż – jak wskazali biegli specjaliści – pod względem emocjonalnym charakteryzuje ją koncentracja na własnych potrzebach, przy braku umiejętności oceny sytuacji z punktu widzenia małoletniej, pomimo posiadania deklaratywnie lepszego wglądu w problemy w jej funkcjonowaniu oraz ich przyczyny. W przypadku pojawiania się problemów związanych z wejściem córki w okres dorastania stosowane przez uczestniczkę metody wychowawcze nie odpowiadają poziomowi rozwoju małoletniej (okres adolescencji), wprowadzane przez nią metody przyniosły rezultat na wcześniejszych etapach rozwojowych. Wszystko to powoduje, iż to ojciec posiada z dziewczynką lepszą relację niż matka. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż małoletnia od dłuższego czasu pozostaje w środowisku wychowawczym uwikłana w konflikt między rodzicami, wskutek czego jej potrzeby w zakresie poczucia bezpieczeństwa, stabilizacji, spokoju nie zostają odpowiednio zabezpieczone, a nadto umożliwia dziewczynce wykorzystywanie tego konfliktu do uzyskiwania przez siebie korzyści np. większej swobody, manipuluje sytuacją. Sąd zważył również, iż istniejący silny konflikt i jego eskalacja przyczyniły się do pojawienia się problemów małoletniej w wypełnianiu roli ucznia i trudności w relacjach społecznych.

Wskazać należy, iż obojgu rodzicom zdarzało się popełniać błędy wychowawcze i ponosić niepowodzenia w zakresie wykonywanej przez siebie władzy rodzicielskiej nad małoletnią (np. sytuacja widoczna na dołączonym do akt sprawy nagraniu, kłótnie w obecności dziecka, stosowanie nieodpowiednich metod wychowawczych), jednakże istotnym jest, żeby podejmować działania mające na celu modyfikację swoich postaw tak, aby zapobiec powieleniu podobnych błędów w przyszłości.

Z uwagi na zgodny wniosek uczestników postępowania Sąd odstąpił od orzekania o utrzymywaniu kontaktów matki M. Ł. z małoletnią J. Ł..

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz sugestie biegłych specjalistów Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie istnieje potrzeba ingerencji Sądu w wykonywanie władzy rodzicielskiej przez M. Ł. i Ł. Ł. w postaci zobowiązania ww. do podjęcia terapii ukierunkowanej na wypracowanie przez nich prawidłowych postaw celem rozwijania umiejętności wychowawczych oraz wypracowania kompromisów i współpracy na rzecz małoletniej J.. Jednocześnie Sąd uznał, iż wniosek uczestniczki postępowania w przedmiocie ustanowienia nadzoru kuratora nad wykonywaniem władzy nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem prawdą jest, iż postawa ojca małoletniej nie zawsze była prawidłowa, swoim postępowaniem nie stanowił właściwego wzorca dla małoletniej, jednakże obecnie wnioskodawca posiada wgląd w swoje zachowanie, wyciągnął pewne wnioski. Tym samym wskazać należy, iż nie jest rolą kuratora sądowego weryfikacja i pilnowanie czy dziecko uczęszcza do szkoły i jak realizuje swoje obowiązki szkolne, bowiem zadanie to należy do rodziców sprawujących pieczę. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby ktokolwiek z rodziców małoletniej J. świadomie nie wyrażał zgody na uczęszczanie dziewczynki do szkoły, tak więc nie wydaje się mieć podstaw obarczanie w całości odpowiedzialnością za problemy córki byłego męża. Zatem, mając na względzie rolę pełnioną przez kuratora sądowego, Sąd nie uznał jego ustanowienia za konieczne.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 520 k.p.c.

W niniejszym postępowaniu – celem jego właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia - przeprowadzono dowód z opinii Opiniodawczego Zespołu (...), którego koszty ustalono na kwotę 1.124,30 zł, zgodnie z przedłożonym rachunkiem (k. 229). Sąd obciążył tymi kosztami po połowie Ł. Ł. i M. Ł. (po 562,15 zł).

Mając powyższe na uwadze, na mocy powołanych przepisów postanowiono jak w sentencji.