III Nsm 386/21 - zarządzenie, postanowienie, uzasadnienie Sąd Rejonowy w Opolu z 2022-10-07
Sygn. akt III Nsm 386/21
POSTANOWIENIE
Dnia 07 października 2022 roku
Sąd Rejonowy w Opolu III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Kulpa
Protokolant: Anna Gibas-Rygiel
po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 roku w Opolu
na rozprawie
sprawy z wniosku P. Z.
z udziałem A. M.
o zmianę wyroku rozwodowego w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej oraz ustalenie kontaktów z małoletnim M. Z.
postanawia:
I. zmienić pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21 listopada 2016 roku w sprawie sygn. akt I RC 1663/16 w ten sposób, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. O. (2-ga imion) Z. urodzonym (...) w O., synem P. i A. powierzyć ojcu małoletniego P. Z. PESEL (...), ograniczając władzę rodzicielską matki małoletniego A. M. PESEL (...) do współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach życiowych małoletniego, w szczególności związanych ze zdrowiem, sposobem leczenia oraz podejmowaniem decyzji związanych z edukacją;
II. w miejsce kontaktów ustalonych w pkt III wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21 listopada 2016 roku w sprawie sygn. akt I RC 1663/16 ustalić kontakty uczestniczki postępowania A. M. PESEL (...) z małoletnim M. Z., z prawem zabierania małoletniego poza jego miejsce zamieszkania i bez obecności ojca dziecka P. Z. oraz z zastrzeżeniem, że małoletni M. Z. będzie każdorazowo odbierany przez A. M. z jego miejsca zamieszkania przed rozpoczęciem kontaktu, a po zakończonym kontakcie małoletni będzie odwożony przez A. M. do jego miejsca zamieszkania w następujący sposób:
- w pierwszy i trzeci weekend każdego miesiąca od soboty od godziny 09:00 do niedzieli do godz. 19:00,
- w ferie zimowe w latach parzystych w pierwszy tydzień, a w latach nieparzystych w drugi tydzień, każdorazowo od soboty od godziny 10:00 do następnej soboty do godziny 18:00;
- w wakacje letnie w latach nieparzystych od 01 lipca do 16 lipca i od 01 sierpnia do 16 sierpnia, a w latach parzystych od 15 lipca do 31 lipca i od 15 sierpnia do 30 sierpnia, każdorazowo od godziny 10:00 pierwszego dnia kontaktu do godziny 18:00 w ostatnim dniu kontaktu;
- w Święta Bożego Narodzenia w latach parzystych od 25 grudnia od godziny 18:00 do 26 grudnia do godziny 18:00, a w latach nieparzystych od 24 grudnia od godziny 12:00 do 25 grudnia do godziny 18:00;
- w Ś. Wielkanocne w latach nieparzystych od pierwszego dnia świąt od godziny 18:00 do drugiego dnia świąt do godziny 18:00, a w latach parzystych od Wielkiej Soboty od godziny 10:00 do pierwszego dnia świąt do godziny 18:00;
- w Dzień Matki od godziny 15:00 do godziny 20:00;
III. zobowiązać uczestniczkę postępowania A. M. do umożliwienia małoletniemu M. Z. uczestniczenia we wszystkich dodatkowych zajęciach, na które małoletni uczęszcza, a które będą się odbywały w terminach jego kontaktów z matką;
IV. w pozostałej części wnioski w zakresie kontaktów oddalić;
V. oddalić wniosek A. M. o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. Z. obojgu rodzicom;
VI. koszty opinii (...) w O. ustalić na kwotę 609,58 zł i zasądzić od wnioskodawcy kwotę 609,58 zł. (sześćset dziewięć złotych i 58/100 groszy), na rzecz Skarbu Państwa (kasa tut. Sądu) tytułem zwrotu kosztów sporządzonej w sprawie opinii;
VII. w pozostałej części kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę oraz uczestniczkę postępowania, w zakresie w jakim je ponieśli.
Sygn. akt III Nsm 386/21
UZASADNIENIE
Wnioskiem złożonym do Sądu w dniu 22.04.2021 r. wnioskodawca P. Z. wniósł o zmianę wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21.11.2016 r., I RC 1663/16 w jego pkt. II oraz III poprzez orzeczenie, iż:
- wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem stron – M. Z., ur. (...) powierza się ojcu P. Z., z ustaleniem miejsca zamieszkania małoletniego przy ojcu, przy jednoczesnym przyznaniu matce A. Z. prawa do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka takich jak leczenie oraz wybór kierunku kształcenia,
- kontakty małoletniego M. Z. z matką będą odbywały się poza miejscem zamieszkania dziecka w następujący sposób:
a) w pierwszy i trzeci weekend każdego miesiąca od piątku od godz. 19:00 do niedzieli do godz. 17:00,
b) w pierwszy tydzień ferii zimowych w latach nieparzystych od poniedziałku od godz. 08:00 do niedzieli do godz. 17:00, natomiast w latach parzystych w drugi tydzień ferii zimowych od poniedziałku od godz. 08:00 do niedzieli do godz. 17:00,
c) dwa tygodnie wakacji letnich każdego roku (z uzgodnieniem przez rodziców terminu co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem kontaktu),
d) w Święta Bożego Narodzenia w latach parzystych od I dnia Ś. od godz. 13:00 do II dnia Ś. do godz. 19:00, zaś w latach nieparzystych w Wigilię od godz. 16:00 do godz. 13:00 I dnia Ś.,
e) w Ś. Wielkanocne – w latach nieparzystych w Wielką Sobotę od godz. 16:00 do Niedzieli Wielkanocnej do godz. 18:30, w latach parzystych od Niedzieli Wielkanocnej od godz. 16:00 do Poniedziałku Wielkanocnego do godz. 19:00 oraz o zobowiązanie uczestniczki postępowania do odebrania każdorazowego dziecka z miejsca zamieszkania u ojca i odwiezienia go po zakończonym kontakcie w to samo miejsce oraz o zobowiązanie matki do zawiezienia małoletniego na wydarzenia sportowe lub treningi odbywające się w czasie kontaktów o wydanie postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia poprzez ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego u ojca i przyznanie ojcu pieczy nad synem na czas trwania postępowania, a także o zasądzenie od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Uczestniczka postępowania A. M., reprezentowana przez pełnomocnika w odpowiedzi na wniosek, która wpłynęła do Sądu w dniu 10.06.2021 r. wniosła o oddalenie wniosku o zmianę wyroku rozwodowego w części dotyczącej władzy rodzicielskiej oraz kontaktów, zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o zabezpieczenie praw uczestniczki postępowania poprzez odebranie małoletniego M. Z. od wnioskodawcy i pozostawienie przy matce zgodnie z pkt II prawomocnego wyroku z dnia 21.11.2016 r. sygn. akt I RC 1663/16.
Postanowieniem z dnia 09 lipca 2021 r. Sąd udzielił zabezpieczenia w ten sposób, że na czas trwania niniejszego postępowania pieczę nad małoletnim M. Z. powierzył wnioskodawcy P. Z., ustalając jednocześnie, że miejscem zamieszkania małoletniego będzie aktualne miejsce zamieszkania wnioskodawcy i w tym zakresie zmienił pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie sygn. akt I RC 1663/16.
Pismem z dnia 20 października 2021 r. uczestniczka postępowania A. M. wniosła o zabezpieczenie na czas trwania postepowania kontaktów z małoletnim M. Z. poprzez uprawnienie uczestniczki postępowania A. M. do zabierania małoletniego M. Z. poza miejsce zamieszkania ojca, w następujący sposób: w I i III weekend każdego miesiąca od piątku od godz. 15:00 do niedzieli do godz. 19:00, w każdy wtorek lub środę od godz. 16:00 do godz. 20:00 (w zależności od dnia treningów małoletniego), w Święta Bożego Narodzenia w 2021 r. od Wigilii od godz. 10:00 do pierwszego dnia świąt do godz. 16:00, w Ś. Wielkanocne 2022 r. od soboty od godz. 10:00 do niedzieli do godz. 20:00, w ferie zimowe 2022 r. – 1 tydzień ferii z zastrzeżeniem, iż gdyby w wyżej wymienionym terminie był planowany obóz sportowy, to wówczas II tydzień ferii, w wakacje 2022 r. – od 01 lipca do 31 lipca, w Dzień Matki 26 maja 2022 r. od godz. 15:00 do godz. 20:00.
W odpowiedzi na wniosek o udzielenie zabezpieczenia z dnia 08 listopada 2021 r. wnioskodawca P. Z. wniósł o ustalenie kontaktów małoletniego M. Z. z matką w następujący sposób: w każdy II i IV weekend miesiąca: w sobotę od godz. 08:00 do godz. 18:00 i w niedzielę od godz. 08:00 do godz. 18:00, natomiast jeżeli małoletni chciałby nocować u matki, kontakty winny odbywać się w weekend począwszy od soboty od godz. 08:00 do niedzieli do godz. 18:00 – z obowiązkiem przywiezienia i odwiezienia dziecka przez matkę do miejsca zamieszkania małoletniego w D., w każdą środę po szkole od godz. 14:30 do godz. 16:00 – z obowiązkiem odebrania dziecka przez matkę spod szkoły i zawiezienia go na trening piłki nożnej zaczynający się od godz. 16:00 oraz odwiezienia go po treningu do miejsca zamieszkania dziecka w D., w Święta Bożego Narodzenia w 2021 r. – w I Dzień Ś. od godz. 09:00 do godz. 19:00, w Ś. Wielkanocne w 2022 r. – o soboty od godz. 10:00 do Niedzieli Wielkanocnej do godz. 14:00, z możliwością nocowania syna u matki jeżeli taka będzie wola dziecka, w ferie zimowe 2022 r. – w I tydzień ferii, przy czym jeżeli w tym czasie wypadnie obóz sportowy to w drugi tydzień ferii – od poniedziałku od godz. 09:00 do niedzieli do godz. 19:00, przy czym jeżeli małoletni nie będzie chciał nocować u matki, wówczas matka będzie zobowiązana odwieźć syna w każdy dzień na noc do ojca o godz. 19:00, w dzień matki – 26 maja 2022 r. – od godz. 15:00 do godz. 20:00.
W piśmie z dnia 22 listopada 2021 r. uczestniczka postępowania A. M. wyraziła zgodę na ustalenie kontaktów z małoletnim M. Z. w II i IV weekend miesiąca od piątku po zakończeniu zajęć lekcyjnych do niedzieli do godz. 19:00, ponadto wskazała, iż proponowany przez wnioskodawcę kontakt w środę jest zbyt krótki, wobec czego złożyła propozycję rezygnacji z udziału małoletniego w cotygodniowym treningu lub wydłużenie kontaktu do godz. 20:00. Uczestniczka postępowania uznała propozycję sposobu ustalenia kontaktów w Święta Bożego Narodzenia, ferie zimowe oraz dzień matki, przy czym wniosła o wydłużenie kontaktu w Ś. Wielkanocne – do godz. 18:00-19:00 oraz ustalenie kontaktów w wakacje letnie, poprzez ustalenie, iż małoletni spędzi miesiąc wakacji u każdego z rodziców, bądź naprzemiennie – po 2 tygodnie lipca i 2 tygodnie sierpnia.
Wnioskodawca P. Z. nie wyraził zgody na ustalenie kontaktów zgodnie z propozycją uczestniczki postępowania, podtrzymując tym samym stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 08 listopada 2021 r.
Postanowieniem z dnia 30.11.2021 r. Sąd udzielił zabezpieczenia uczestniczce postępowania A. M. w ten sposób, że na czas niniejszego postępowania ustalił jej kontakty z małoletnim M. Z., ur. (...) w O., synem P. i A. w następujący sposób:
- ⚫
-
w I i III weekend każdego miesiąca od piątku po zakończeniu zajęć lekcyjnych małoletniego do niedzieli do godz. 19:00,
- ⚫
-
w każdą środę po zakończeniu zajęć lekcyjnych małoletniego do godz. 20:00, z obowiązkiem umożliwienia małoletniemu M. Z. uczestnictwa w tym czasie w treningu sportowym,
- ⚫
-
w Święta Bożego Narodzenia 2021 r. w dniu 25 grudnia od godz. 09:00 do godz. 19:00,
- ⚫
-
w Ś. Wielkanocne 2022 r. od Wielkiej Soboty od godz. 10:00 do Niedzieli Wielkanocnej do godz. 19:00,
- ⚫
-
ferie zimowe 2022 r. – w pierwszy tydzień ferii z od poniedziałku od godz. 09:00 do niedzieli do godz. 19:00 z zastrzeżeniem, ze w przypadku odbywania przez małoletniego obozu sportowego w pierwszym tygodniu ferii, kontakt małoletniego z matką odbędzie się w drugim tygodniu ferii od poniedziałku do niedzieli w wyżej zakreślonych godzinach,
- ⚫
-
a także z zastrzeżeniem, że małoletni M. Z. będzie odbierany po zajęciach lekcyjnych z placówki edukacyjnej przed rozpoczęciem kontaktów weekendowych oraz kontaktów w tygodniu, a po zakończonym kontakcie odwożony do miejsca zamieszkania. W pozostałych przypadkach kontaktów małoletni odbierany i odwożony będzie do miejsca zamieszkania. Każdorazowo małoletni odbierany będzie i odwożony przez uczestniczkę postępowania, B. B. (1) lub inną osobę pełnoletnią i spokrewnioną z małoletnim, o której uczestniczka postępowania poinformuje ojca małoletniego najpóźniej w dniu poprzedzającym kontakt.
Na powyższe postanowienie zażalenie w dniu 06.04.2022 r. wniósł pełnomocnik wnioskodawcy.
Pismem z dnia 06.04.2022 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł o ustanowienie na podstawie art. 109 § 2 pkt. 3 krio – kuratora dla prawidłowego przebiegu kontaktu M. Z. z uczestniczką postępowania – matką przy czym obecność kuratora byłaby niezbędna przy rozpoczęciu kontaktu (wydaniu dziecka) w każdą środę oraz w I i III weekend każdego miesiąca.
Pismem z dnia 19.04.2022 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o oddalenie powyższego wniosku.
Postanowieniem z dnia 17.05.2022 r. Sąd w sprawie III RCz 1/22 oddalił zażalenie.
Pismem z dnia 27.05.2022 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł kolejny wniosek o udzielenie zabezpieczenia, który został cofnięty na rozprawie w dniu 19.07.2022 r.
W dalszym toku postępowania pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał stanowisko z wniosku w zakresie władzy rodzicielskiej oraz wniósł o ustalenie kontaktów wakacyjnych zgodnie z wolą dziecka (1 weekend w miesiącu, w wakacje oraz Święta Bożego Narodzenia i Wielkanocne – dzielone naprzemiennie i Dzień Matki). Pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł o powierzeniu obojgu rodzicom władzy rodzicielskiej nad małoletnim oraz o uregulowanie kontaktów matki z małoletnim w dwa weekendy w miesiącu, w jeden dzień tygodnia oraz w Ś. (dzielone naprzemiennie), w ferie zimowe (w tydzień, w którym nie ma obozu sportowego) oraz w wakacje po 2 tygodnie w sierpniu i lipcu, w urodziny matki oraz w Dzień Matki, a także o zobowiązanie całej rodziny do podjęcia terapii psychologicznej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Małoletni M. O. (2-ga imion) Z. urodzony (...) w O. jest dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego P. Z. i A. M., których małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21.11.2016 r. wydanym w sprawie I RC 1663/16.
Władza rodzicielska nad małoletnim została powierzona matce, uprawniając i zobowiązując ojca do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dziecka i do osobistych kontaktów z nim. Sąd ustalił również sposób kontaktowania się P. Z. z małoletnim M. Z. w I i III weekend każdego miesiąca od piątku od godz. 19:00 do niedzieli do godz. 18:00, w każdą środę od godz. 16:00 do godz. 19:00, w Święta Bożego Narodzenia w latach parzystych od I dnia świąt od godz. 13:00 do II dnia świąt do godz. 19:00, a w latach nieparzystych w Wigilię od godz. 16:00 do godz.13:00 I dnia świąt, w święta Wielkanocne w latach nieparzystych w sobotę od godz. 16:00 do niedzieli do godz. 18:30, a w latach parzystych od niedzieli od godz. 16:00 do poniedziałku do godz. 19:00, jeden tydzień ferii każdego roku i 3 tygodnie wakacji każdego roku (uzgodniony termin między rodzicami). Kosztami utrzymania i wychowania małoletniego dziecka obciążono obje rodziców i zasądzono od ojca na rzecz syna alimenty w kwocie po 700 zł miesięcznie.
dowody:
- dokumenty zawarte w aktach Sądu Okręgowego w Opolu sygn. akt I RC 1663/16,
- odpis zupełny aktu urodzenia k. 7,
- odpis wyroku w sprawie I RC 1663/16 k. 8.
- opinia (...) z dnia 31.12.2021 r k. 129-135.
Kontakty P. Z. z synem były realizowane na ustalonych w wyroku rozwodowym zasadach. Ponadto rodzice byli w stanie znaleźć porozumienie w sprawach syna, jednak z upływem czasu ich współpraca zaczęła ulegać pogorszeniu. Powstawały problemy z uzgodnieniem terminów kontaktów feryjnych i wakacyjnych małoletniego z ojcem, które nie zostały ściśle określone przez Sąd.
W okresie nauki zdalnej małoletni częściej przebywał w domu swojego ojca, wówczas też pogorszyły się jego relacje z matką. Małoletni zaczął zgłaszać ojcu niewłaściwe zachowania matki w stosunku do niego, nagrywał nawet matkę swoim telefonem komórkowym. Wnioskodawca zaczął pomijać matkę małoletniego w ustaleniach spraw dotyczących syna i pozwalał małoletniemu na podejmowanie decyzji, co powodowało konflikty między rodzicami oraz między małoletnim, a uczestniczką postępowania.
W 2021 r. rodzice ustalili, iż M. Z. będzie pozostawał naprzemiennie pod opieką każdego z rodziców (po tygodniu) i taki sposób pieczy nad dzieckiem realizowany był do Ś. Wielkanocnych 2021 r., kiedy to małoletni oświadczył, iż chce zamieszkiwać w domu ojca i nie chce wracać pod opiekę matki.
Ojciec podjął próbę rozmowy z matką na temat zmiany sytuacji dziecka, jednak uczestniczka postępowania nie zgodziła się na udział w postępowaniu mediacyjnym i próbę ugodowego zakończenia postępowania.
Rodzice małoletniego obecnie pozostają skonfliktowani, matka zarzuca ojcu manipulację dzieckiem, nie bierze pod uwagę jednak swoich zachowań w stosunku do syna, w tym ignorowania jego pasji oraz wyraźnego zdania dziecka, które chce pozostawać pod opieką ojca. Matka nie uwzględnia również, iż wpływ na zdanie małoletniego może mieć także zmiana jej sytuacji życiowej i pojawienie się nowego członka rodziny (brat przyrodni małoletniego) oraz zamieszkanie partnera uczestniczki postępowania w jej miejscu zamieszkania.
dowody:
- wiadomości SMS k. 13-21, 104, 151-158,
- wywiady kuratorów k. 58-60,
- zeznania świadka D. K. (1) k 96-97,
- zeznania świadka D. K. (2) k. 97,
- zeznania świadka L. F. k. 97-98,
- zeznania świadka M. S. k. 98,
- opinia (...) z dnia 31.12.2021 r k. 129-135,
- zeznania wnioskodawcy P. Z. k. 69-70, 179-180,
- zeznania uczestniczki postępowania A. M. k. 70, 180-181,
- wysłuchanie małoletniego M. Z. k. 185.
Małoletni M. Z. ma 14 lat i jest uczniem I klasy Technikum Logistycznego w O.. Małoletni od kwietnia 2021 r. zamieszkuje w domu rodzinnym swojego ojca, gdzie ma zapewnione odpowiednie warunki do rozwoju i wypoczynku.
Wcześniej małoletni uczęszczał do Szkoły Podstawowej w O.. Sprawami szkolnymi dziecka zajmowali się oboje rodzice, uczestniczyli w zebraniach, pozostawali w kontakcie z wychowawcą oraz uczestniczyli w uroczystościach szkolnych.
Małoletni M. od kilku lat trenuje piłkę nożną. Początkowo uczestniczył w treningach drużyny z O., obecnie zaś gra w klubie bliższym jego miejscu zamieszkania Unia R. – D.. Małoletni ma dwa treningi tygodniowo (wtorki i czwartki) i dodatkowo w weekendy (sobota lub niedziela) odbywają się mecze. Ponadto małoletni przebywając u matki uczęszczał na prywatne lekcje z gry na pianinie odbywające się w S.. Po zmianie miejsca zamieszkania, M. uczęszcza na lekcje z gry na akordeonie i saksofonie, które odbywają się w środy.
Małoletni ponadto korzysta z korepetycji z matematyki oraz języka niemieckiego, które odbywają się w poniedziałku popołudniu. Pełni również posługę ministrancką w Parafii w R. i uczęszcza na msze szkolne w piątki oraz msze niedzielne, gdzie służy do mszy. Jest to dla niego ważny aspekt w życiu.
M. deklaruje chęć zamieszkiwania z ojcem i utrzymywania z matką kontaktów. Chce, aby to ojciec był osobą decydującą bezpośrednio o nim, gdyż pozostaje z nim w bliższej, swobodniejszej relacji. Małoletni obecnie odczuwa brak satysfakcji z relacji z uczestniczką postępowania, ma poczucie, iż mama traktuje go z perspektywy własnych potrzeb, nie biorąc pod uwagę jego zdania, odczuwa że nie jest dla niej kimś ważnym. Małoletni nie akceptuje także uruchamianej przez matkę w jego obecności krytyki ojca. M. stara się utrzymywać z matką kontakt telefoniczny i wyraża gotowość osobistych spotkań w okresach weekendowych, natomiast w ciągu tygodnia tylko wówczas gdy będzie mógł uczestniczyć w treningach.
Sytuacja opiekuńczo – wychowawcza małoletniego pozostaje nieprawidłowa. Rodzice chłopca nie znajdują porozumienia w sprawach syna, nie współpracują ze sobą, wzajemnie zarzucają sobie nieprawidłowości w sferze rodzicielskiej. Ponadto sytuacja wynikająca ze zmiany struktury rodziny i brak właściwego przygotowania chłopca na tą okoliczność dodatkowo zakłóciły funkcjonowanie małoletniego.
dowody:
- opinie k. 9, 10, 11-12, 36, 37-40,
- zaświadczenie k. 35,
- świadectwa szkolne małoletniego k. 41-42,
- dyplomy k. 43-54,
- artykuł k. 55,
- wywiady kuratorów k. 58-60,
- zeznania świadka D. K. (1) k 96-97,
- zeznania świadka D. K. (2) k. 97,
- zeznania świadka L. F. k. 97-98,
- zeznania świadka M. S. k. 98,
- wykaz ocen k. 110,
- zeznania świadka M. M. (2) k. 111-112,
- zeznania świadka B. B. (1) k. 112-113,
- opinia (...) z dnia 31.12.2021 r k. 129-135,
- zeznania wnioskodawcy P. Z. k. 69-70, 179-180,
- zeznania uczestniczki postępowania A. M. k. 70, 180-181,
- wykaz meczy k. 183, 187,
- wysłuchanie małoletniego M. Z. k. 185,
- plan zajęć k. 186.
P. Z. ma 39 lat i prowadzi działalność gospodarczą (naprawa urządzeń elektrycznych). Obowiązki zawodowe wykonuje w sposób elastyczny i sam ustala godziny swojej pracy.
Wnioskodawca pozostaje od 2017 r. w związku partnerskim z L. F., z którego nie posiada małoletnich dzieci. Zamieszkuje on obecnie z partnerką oraz małoletnim M. Z. w domu stanowiącym jego własność składającym się z 9 pokoi, 2 kuchni i 3 łazienek. Rodzina wnioskodawcy zajmuje 1 piętro domu, małoletni ma do swojej dyspozycji pokój urządzony i dostosowany do potrzeb dziecka. Relacje małoletniego z partnerką wnioskodawcy są bardzo dobre.
Ojciec pozostaje uczuciowo związany z synem, dysponuje wiedzą na temat jego bieżącej sytuacji i potrzeb, jest zainteresowany dobrem małoletniego. Wykazuje również zainteresowanie jego edukacją, wspiera rozwój jego pasji, dysponuje odpowiednią ilością czasu dla dziecka. Jednak jawi się jako opiekun mało konsekwentny, skłonny do ulegania dziecku, co wymaga wprowadzenia odpowiedniej korekty. Również tendencja do pozostawiania małoletniemu synowi szerokiej możliwości dokonywania wyborów (np. odnośnie kontaktów z matką, nocowania w jej miejscu zamieszkania) czy też podejmowania decyzji po dokonaniu ustaleń z synem, a z pominięciem matki dziecka, budzi zastrzeżenia i wymaga modyfikacji.
Ogólny poziom kompetencji ojca należy ocenić jednak, jako wystarczający do pokierowania procesem wychowania małoletniego M..
dowody:
- wywiad kuratora k. 60,
- ewidencja przychodów k. 63-65, 67-68,
- zeznania świadka D. K. (1) k 96-97,
- zeznania świadka D. K. (2) k. 97,
- zeznania świadka L. F. k. 97-98,
- opinia (...) z dnia 31.12.2021 r k. 129-135,
- zeznania wnioskodawcy P. Z. k. 69-70, 179-180.
A. M. ma 41 lat i posiada wyższe wykształcenie. Pozostaje zatrudniona w rodzinnej firmie (zakład pogrzebowy) w charakterze księgowej oraz prowadzi kwiaciarnię. Obecnie przebywa na urlopie macierzyńskim w związku z narodzinami małoletniego syna – brata przyrodniego M..
Uczestniczka postępowania pozostaje w nieformalnym związku z B. B. (2), który wcześniej świadczył pracę na terenie Niemiec, a obecnie w związku z narodzinami syna ((...) r.) powrócił do Polski i poszukuje zatrudnienia.
Matka małoletniego zamieszkuje w budynku, którego parter przeznaczony jest na działalność gospodarczą. Lokal mieszkalny o powierzchni ok. 200 m 2 jest dostosowany i umeblowany zgodnie z potrzebami małoletniego M.. Warunki bytowe zostały ocenione na bardzo dobre.
A. M. chce aby małoletni pozostawał pod jej opieką. Uważa, iż ojciec manipuluje dzieckiem. Uczestniczka postępowania wskazał, iż dbała o edukację syna, realizowanie przez niego pasji oraz umożliwiała mu swobodne kontakty z ojcem, które chciała jednak ograniczyć z uwagi na zmianę zachowania syna w stosunku do niej. Matka obserwowała, iż małoletni M. po powrotach od ojca lekceważył ją, podnosił głos, był nerwowy, agresywny, co wcześniej się nie zdarzało. W związku z powyższym matka uznała, iż częstsze kontakty nie służą dobru dziecka.
Uczestniczka postępowania nie potrafi zaakceptować decyzji dziecka oraz pogodzić się z nią. Powyższe nadal prowadzi do osłabienia więzi małoletniego z matką. Ponadto A. M. nie do końca rozumie znacznie pasji dla swojego syna i uważa, iż dziecko powinno rezygnować z nich na rzecz kontaktu z matką, co również blokuje małoletniego w chęci uczestniczenia w spotkaniach z matka i jej rodziną pochodzenia. Także postawa rodziny uczestniczki postępowania, która rzutuje winę za obecną sytuację na małoletniego (twierdzenia babci macierzystej) nie ułatwia utrzymywania prawidłowych relacji na linii matka – dziecko. Uczestniczka postępowania według specjalistów (...) w O. sporządzających opinię w sprawie winna skorzystać z pomocy specjalistycznej w tym zakresie, która pozwoli jej zrozumieć syna oraz jego emocję, których zdaje się ona nie dostrzegać, odbierając działania dziecka jako skierowane na zrobieniu jej przykrości.
dowody:
- zaświadczenie k. 56,
- wywiad kuratora k. 58-59,
- zeznania świadka M. M. (2) k. 111-112,
- zeznania świadka B. B. (1) k. 112-113,
- zaświadczenie k. 125,
- opinia (...) z dnia 31.12.2021 r k. 129-135,
- oświadczenie k. 150,
- zeznania uczestniczki postępowania A. M. k. 70, 180-181,
- wysłuchanie małoletniego M. Z. k. 185. /
Małoletni jest emocjonalnie związany z obojgiem rodziców, jednak na obecnym etapie zdecydowanie preferuje osobę ojca i zamieszkiwanie z nim.
M. Z. ma świadomość konfliktu miedzy rodzicami i posiada również wiedzę odnośnie toczącego się postępowania. Biorąc pod uwagę wiek chłopca, poziom jego rozwoju poznawczego i emocjonalno – społecznego oraz podnoszoną przez niego argumentację można uznać, że formułowane przez niego preferencje i dokonywane wybór są oparte na własnych przeżyciach i ocenach, a nie są wynikiem manipulacji czy wpływu osób trzecich.
Ojciec małoletniego daje wystarczające gwarancje odpowiedniego pokierowania procesem opiekuńczo – wychowawczym dziecka, szczególnie w sytuacji oczekiwań małoletniego co do miejsca zamieszkania i opiekuna pierwszoplanowego. Małoletni winien mieć możliwość utrzymywania kontaktów z matką, w sposób który umożliwi mu realizowanie zainteresowań
dowody:
- opinia (...) z dnia 31.12.2021 r k. 129-135.
Sąd rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Wniosek P. Z. o zmianę wyroku rozwodowego w przedmiocie powierzenia mu władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. Z. zasługiwał na uwzględnienie. Również na częściowe uwzględnienie zasługiwały wnioski P. Z. i A. M. o uregulowanie kontaktów małoletniego M. Z. z matką.
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny oraz dokonał oceny zgłoszonego roszczenia w oparciu o dowody rzeczowe z dokumentów zaoferowane przez strony, a wyszczególnione powyżej, w tym w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach Sądu Okręgowego w Opolu sygn. akt I RC 1663/16 oraz sporządzoną do sprawy opinię Opiniodawczego Zespołu (...) przy Sądzie Okręgowy w Opolu. Przydatne w ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy były również zeznania świadków D. K. (1), D. K. (3), L. F., M. S., M. M. (2) i B. B. (1), a także zeznania złożone przez uczestników postępowania P. Z. i A. M.. Ustalony na tej podstawie stan faktyczny nie budził wątpliwości Sądu. Sąd pominął dowód z uzupełniającej opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu na podstawie art. 235 2 § 5 k.p.c.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wnioskodawca domagał się w niniejszym postępowaniu zmiany pkt II i III wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt I RC 1663/16 poprzez powierzenie mu władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. Z. i ograniczenie tej władzy matce do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka, a także uregulowanie kontaktów małoletniego M. Z. z matką.
Stosownie do treści art. 106 k.r.o. jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka. W myśl zaś brzmienia art. 107 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia (§ 1). W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia (§ 2).
Należy wskazać, że art. 106 k.r.o. pozwala na zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy rodzicielskiej dla dobra małoletniego. Przy wyborze tego z rodziców, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy kieruje się kwalifikacjami podmiotowymi obojga rodziców, uwzględniając także ich zdolności wychowawcze. Ważny jest także dotychczasowy, wzajemny stosunek rodziców zarówno do siebie, jak i do dziecka.
Przenosząc powyższe rozważania do kwestii zasadności dokonania zmiany wyroku rozwodowego w zakresie powierzenia władzy rodzicielskiej nad małoletnim ojcu należy wskazać, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, w tym w szczególności opinia biegłych z Opiniodawczego Zespołu (...) przy Sądzie Okręgowym w Opolu wykazały, iż dobro małoletniego M. Z. przemawia za uwzględnieniem wniosku jego ojca.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała bezsprzecznie, iż małoletni M. Z. wyraża chęć zamieszkiwania z ojcem. Sąd w niniejszym postępowaniu wziął pod uwagę zdanie małoletniego, gdyż M. ma już 14 lat, jest nastolatkiem i potrafi podejmować świadome decyzje, co wynika zarówno z opinii (...), jak również z wysłuchania małoletniego przed Sądem. Małoletni czuje się związany emocjonalnie zarówno z ojcem, jak i z matką, jednak silniejsze więzi łączą go z ojcem. Należy podkreślić, iż matka nie wyrażała zgody na powyższe wskazując, jako argument utrudnianie jej kontaktów z synem. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie potwierdziła zarzutów matki. Kwestia trudności w relacji małoletniego z matką wynika z zachowań uczestniczki postępowania oraz wieku dziecka i zmiany jego sytuacji rodzinne w domu matki. Małoletni M. Z. już od kwietnia 2021 r. zamieszkuje w domu rodzinnym ojca oraz nie wyraża chęci zmiany tej sytuacji, powyższe spowodowało, iż Sąd dokonując zmiany wyroku rozwodowego w przedmiocie władzy rodzicielskiej niejako usankcjonował jedynie sytuację faktyczną dziecka.
W tym miejscu wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom uczestniczki postępowania, że dziecko jest manipulowane przez ojca i dlatego wybrało możliwość zamieszkiwania w jego domu, biegli w swojej opinii wskazali, iż formułowane przez M. preferencje i dokonywane wybory są oparte na własnych przeżyciach i ocenach, a nie są wynikiem manipulacji czy wpływu osób trzecich. Biegli wskazali również, iż ojciec małoletniego daje wystarczające gwarancje odpowiedniego pokierowania procesem opiekuńczo – wychowawczym dziecka, szczególnie w sytuacji oczekiwań małoletniego co do miejsca zamieszkania i opiekuna pierwszoplanowego. Biegli wskazali, iż ojciec również w sprawowaniu opieki nad synem nie ustrzegł się błędów i pozwala mu na zbyt szerokie podejmowanie decyzji oraz jawi się jako opiekun niekonsekwentny i ulegający dziecku, niemniej jednak jego zachowania wymagają jedynie modyfikacji w tym zakresie. Biegli mimo powyższego ocenili jego predyspozycje opiekuńczo – wychowawcze jako wystarczające dla pokierowania procesem wychowawczym syna.
Ponadto nie sposób nie zauważyć, iż małoletni przez cały czas trwania postępowania deklaruje, iż chce zamieszkiwać z ojcem. Zdanie to podtrzymał zarówno przed kuratorem, jak i w czasie badania w (...), a także podczas wysłuchania małoletniego przed Sądem. Biegli wskazali, iż zachodzi obawa, iż ewentualne przymuszenie małoletniego do zamieszkiwania z matką, biorąc pod uwagę jego wiek i preferencje może skutkować nasilonymi trudnościami wychowawczymi.
W ocenie Sądu więc dobro małoletniego przemawiało za dokonaniem zmiany wyroku rozwodowego poprzez powierzenie ojcu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. Z. oraz ograniczeniem władzy rodzicielskiej matki do współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach życiowych małoletniego, w szczególności związanych ze zdrowiem, sposobem leczenia oraz podejmowaniem decyzji związanych z edukacją.
Sąd uznał, iż brak jest możliwości pozostawienia pełnej władzy rodzicielskiej nad małoletnim obojgu rodzicą, gdyż pozostają oni w konflikcie i nie są w stanie przedstawić zgodnego z dobrem dziecka pisemnego porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.
Podstawę prawną punktu II postanowienia stanowi art. 113 k.r.o., w myśl, którego niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Natomiast art. 113 1 § 1 k.r.o. wskazuje, że jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Niniejsza sprawa toczyła się z wniosku obu rodziców małoletniego o uregulowanie kontaktów matki z małoletnim synem. Ojciec domagał się ich ustalenia zgodnie z wolą dziecka przez 1 weekend w miesiącu oraz w okresie wakacji oraz Ś.. Wniosek matki był szerszy zawierał dwa weekendy w miesiącu i dodatkowo 1 dzień każdego tygodnia, ferie, wakacje oraz Ś. i Dzień Matki.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał za częściowo zasadne wnioski o uregulowanie kontaktów i w miejsce kontaktów ustalonych w pkt III wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 21 listopada 2016 roku w sprawie sygn. akt I RC 1663/16 ustalił kontakty uczestniczki postępowania A. M. z małoletnim M. Z., z prawem zabierania małoletniego poza jego miejsce zamieszkania i bez obecności ojca dziecka P. Z. oraz z zastrzeżeniem, że małoletni M. Z. będzie każdorazowo odbierany przez A. M. z jego miejsca zamieszkania przed rozpoczęciem kontaktu, a po zakończonym kontakcie małoletni będzie odwożony przez A. M. do jego miejsca zamieszkania w następujący sposób:
- w pierwszy i trzeci weekend każdego miesiąca od soboty od godziny 09:00 do niedzieli do godz. 19:00,
- w ferie zimowe w latach parzystych w pierwszy tydzień, a w latach nieparzystych w drugi tydzień, każdorazowo od soboty od godziny 10:00 do następnej soboty do godziny 18:00;
- w wakacje letnie w latach nieparzystych od 01 lipca do 16 lipca i od 01 sierpnia do 16 sierpnia, a w latach parzystych od 15 lipca do 31 lipca i od 15 sierpnia do 30 sierpnia, każdorazowo od godziny 10:00 pierwszego dnia kontaktu do godziny 18:00 w ostatnim dniu kontaktu;
- w Święta Bożego Narodzenia w latach parzystych od 25 grudnia od godziny 18:00 do 26 grudnia do godziny 18:00, a w latach nieparzystych od 24 grudnia od godziny 12:00 do 25 grudnia do godziny 18:00;
- w Ś. Wielkanocne w latach nieparzystych od pierwszego dnia świąt od godziny 18:00 do drugiego dnia świąt do godziny 18:00, a w latach parzystych od Wielkiej Soboty od godziny 10:00 do pierwszego dnia świąt do godziny 18:00;
- w Dzień Matki od godziny 15:00 do godziny 20:00.
Z uwagi na sytuację życiową małoletniego oraz dużą ilość zajęć dodatkowych, w których małoletni chce uczestniczyć, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o uregulowanie kontaktów matki z małoletnim w tygodniu. Sąd kierował się również zdaniem małoletniego M., który ma już 14 lat, jest nastolatkiem i ma mało czasu wolnego, który winien być w pierwszej kolejności poświęcony na naukę. Sąd mając powyższe na uwadze uregulował kontakty w weekendy, jednak uznał, iż jeden weekend w miesiącu, to zbyt mała ilość spotkań małoletniego z matką, aby móc naprawić łączące ich więzi. Sąd ustalił kontakty w powyższy sposób, również po to, aby małoletni bracia mieli możliwość wspólnego spędzania czasu, co pozwoli na nawiązanie więzi miedzy nimi, mimo dzielącej ich różnicy wieku. W zakresie kontaktów feryjnych Sąd uznał, iż małoletni może spędzić z matka również czas w okresie ferii, w szczególności mając na uwadze, iż matka małoletniego obiecała szanować jego decyzje w zakresie uczęszczania na treningi sportowe. W wakacje Sąd ustalił kontakty naprzemiennie, co dwa tygodnie na rzecz każdego z rodziców. Święta Bożego Narodzenia również zostały ustalone zgodnie z wnioskiem naprzemiennie w latach parzystych i nieparzystych. Sąd uregulował również kontakty matki z synem w Dzień Matki w godz. od 15:00 do 20:00. W kwestii urodzin Sąd wniosek oddalił z uwagi na inne regulacje kontaktów wakacyjnych. Ponadto należy wskazać, iż małoletni jest już nastolatkiem, a jego ojciec wskazał, iż nie będzie czynił problemów w tym, aby małoletni uczestniczył w uroczystościach rodzinnych swojej matki, ani jej rodziny. Dlatego też w przypadku zgody małoletniego, jego matki oraz ojca zakres kontaktów może być stopniowo rozszerzany.
Sąd jednocześnie zobowiązał uczestniczkę postępowania A. M. do umożliwienia małoletniemu M. Z. uczestniczenia we wszystkich dodatkowych zajęciach, na które małoletni uczęszcza, a które będą się odbywały w terminach jego kontaktów z matką. Z uwagi na to, iż matka w czasie trwania postępowania nie do końca rozumiała znaczenie, w szczególności treningów sportowych, dla małoletniego i bywało, iż czyniła trudności w jego uczestnictwie w zajęciach, co też spowodowało niechęć małoletniego do przebywania w jej miejscu zamieszkania.
W pozostałym zakresie Sąd wnioski o uregulowanie kontaktów oddalił jako zbyt wąskie w zakresie wniosku wnioskodawcy oraz jako zbyt daleko idące w przypadku wniosku uczestniczki postępowania, biorąc pod uwagę wiek małoletniego, jego ilość zajęć pozalekcyjnych oraz kwestię kontynuowania edukacji poza miejscem zamieszkania i konieczność codziennych dojazdów do szkoły.
Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie V postanowienia uzasadnia treść art. 520 § 2 k.p.c. w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W niniejszym postępowaniu Sąd uznał, iż wnioskodawca był w większym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem, w związku z czym winny ponieść koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, a ponadto matka małoletniego nie uczestniczyła (w związku z narodzinami dziecka) w sporządzeniu opinii, dlatego też Sąd obciążył wnioskodawcę kosztami opinii (...) w O. w całości.
W pozostałym zakresie Sąd obciążył kosztami uczestników postępowania w zakresie w jakim je ponieśli zgodnie z punkcie VI postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, na mocy powołanych przepisów postanowiono jak w sentencji.
ZARZĄDZENIE
1. uzasadnienie odnotować w rep.
2. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom uczestników postępowania bez pouczenia,
3. kal. 14 dni.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Opolu
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Grzegorz Kulpa
Data wytworzenia informacji: