Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Opolu

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 07 grudnia 2020 r.

Wnioskiem wniesionym do Sądu w dniu 13 czerwca 2018 r. T. K. (1), reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o zmianę orzeczenia Sądu Okręgowego w Opolu wydanego w sprawie sygn. akt I RC 487/12 w zakresie pkt II, co do prawa wykonywania władzy rodzicielskiej oraz miejsca zamieszkania małoletnich dzieci, w ten sposób, aby powierzyć prawo wykonywania władzy rodzicielskiej wnioskodawczyni z jednoczesnym ustaleniem, że miejscem zamieszkania dzieci tj. K. i T. K. (2) będzie miejsce zamieszkania matki oraz o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez ustalenie, że miejscem zamieszkania dzieci będzie miejsce zamieszkania matki, który to wniosek cofnęła na rozprawie w dniu 24 października 2018 r.

Uczestnik postępowania M. K., reprezentowany przez pełnomocnika w odpowiedzi na wniosek, która wpłynęła do Sądu w dniu 29 sierpnia 2018 r. wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie przywrócenia władzy rodzicielskiej T. K. (1) pod sygn. akt III Nsm 1016/17 do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, ewentualnie o oddalenie wniosku o zmianę wyroku rozwodowego w zakresie jego punktu II w części tj. w przedmiocie powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi matce.

Wnioskiem złożonym do Sądu w dniu 31 października 2018 r. M. K., reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uregulowanie kontaktów z małoletnimi dziećmi K. i T. rodzeństwa K. w ten sposób, że M. K. będzie przysługiwało prawo do osobistych kontaktów z jednoczesnym przyznaniem mu prawa i nałożeniem na niego obowiązku do osobistego odbierania dzieci i odbycia z nimi kontaktów poza ich miejscem zamieszkania w następujących terminach:

a) w co drugi weekend miesiąca od piątku od godziny 18:00 do niedzieli do godziny 19:30 z prawem noclegu u ojca, z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

b) w tygodniu, bezpośrednio przypadającym po weekendzie, w którym kontakty przysługują ojcu dzieci M. K. będzie miał prawo do kontaktów w dniach tj. w każdy wtorek i czwartek tygodnia od godziny 18:00 do godziny 20:00, i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

c) w Święta Bożego Narodzenia w latach: parzystych od dnia 24 grudnia od godziny 16:00 do dnia 25 grudnia do godziny 19:30, a w latach nieparzystych w dniu 26 grudnia od godziny 10:00 do godziny 19:30 z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

d) w Ś. Wielkanocne w latach parzystych w drugi dzień Ś. tj. Poniedziałek Wielkanocny od godziny 10:00 do godziny 19:30, a w latach nieparzystych od Wielkiej Soboty od godziny 10:00 do pierwszego dnia Ś. Niedzieli Wielkanocnej do godziny 19:30, z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

e) w okresie wakacji letnich w latach parzystych w miesiącu sierpniu od dnia 1 sierpnia od godziny 10:00 do dnia 15 sierpnia do godziny 18:00, natomiast w latach nieparzystych w miesiącu lipiec od dnia 1 lipca od godziny 10:00 do dnia 15 lipca do godziny 18:00 z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

f) w okresie ferii zimowych w terminie w latach parzystych w pierwszym tygodniu ferii od poniedziałku od godziny 10:00 do niedzieli do godziny 19:30, a w latach nieparzystych w drugim tygodniu ferii od poniedziałku od godziny 10:00 do niedzieli do godziny 19:30 z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

g) w dniach od dnia 1 maja do dnia 2 maja, tj. w latach nieparzystych od godziny 10:00 do godziny 19:30, a w latach parzystych od dnia 2 maja od godziny 10:00 do dnia 3 maja do godziny 19:30, z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

h) w dniu urodzin małoletniej K. K. (3) tj. w dniu 26 listopada oraz w dniu urodzin małoletniego T. K. (2) tj. w dniu 10 maja w latach parzystych w dniu urodzin od godziny 15:00 do godziny 19:30, a w latach nieparzystych następnego dnia po dniu urodzin tj. K. K. (3) w dniu 27 listopada i T. K. (2) w dniu 11 maja od godziny 15:00 do godziny 19:30 z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

i) Dzień Babci i Dziadka tj. 21 i 22 stycznia, w latach parzystych w dniu 22 stycznia od godziny 15:00 do godziny 19:30, a w latach nieparzystych w dniu 21 stycznia od godziny 10:00 do godziny 19:30 z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

j) w Dzień Dziecka tj. w dniu 1 czerwca, w latach parzystych w dniu dziecka od godziny 15:00 do godziny 19:30, a w latach nieparzystych następnego dnia po dniu dziecka tj. w dniu 1 czerwca od godziny 15:00 do godziny 19:30 z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

k) w Dzień Ojca tj. 23 czerwca od godziny 15:00 do godziny 19:30 z prawem zabrania dzieci poza ich miejscu zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

I) w dniu 1 listopada tj. Wszystkich Świętych, w latach parzystych w dniu od godziny 10:00 do godziny 19:30, a w latach nieparzystych następnego dnia po dniu Wszystkich Świętych tj. w dniu 2 listopada od godziny 10:00 do godziny 19:30 z prawem zabrania dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

m) w dniu Świętego M. tj. 6 grudnia w latach parzystych w dniu od godziny 10:00 do godziny 19:00, a w latach nieparzystych następnego dnia po dniu Świętego M. tj. w dniu 7 grudnia od godziny 10:00 do godziny 19:00 z prawem zabrania małoletnich dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania,

n) w dniu urodzin ojca małoletnich dzieci uczestników postępowania tj. w dniu urodzin M. K. w dniu 26 października od godziny 15:00 do godziny 19:00, z prawem zabrania małoletniego syna i córki poza ich miejsce zamieszkania i z jednoczesnym prawem i obowiązkiem odebrania małoletnich dzieci uczestników postępowania przez ojca z ich miejsca zamieszkania, a po odbytych kontaktach ich odwiezienia do ich miejsca zamieszkania.

Dodatkowo uczestnik postępowania wniósł o udzielenie zabezpieczenia roszczenia zgłoszonego w pkt 1 petitum niniejszego pisma, w ten sposób, że wniósł o uregulowanie na czas trwania przedmiotowego postępowania o uregulowanie kontaktów wnioskodawcy z małoletnimi dziećmi w ten sposób, że kontakty te odbywać się będą w:

a) w co drugi weekend miesiąca poczynając od soboty od godziny 10:00 do niedzieli do godziny 18:00,

b) w tygodniu, bezpośrednio przypadającym po weekendzie, w którym kontakty przysługują ojcu dzieci M. K. będzie miał prawo do kontaktów z małoletnimi dziećmi w środę od godziny 16:00 do godziny 19:00,

c) w Święta Bożego Narodzenia w latach: parzystych od dnia 24 grudnia od godziny 16:00 do dnia 25 grudnia do godziny 19:30,

d) w okresie ferii zimowych w terminie w latach nieparzystych w drugim tygodniu ferii od poniedziałku od godziny 10:00 do niedzieli do godziny 19:30,

a to wszystko z jednoczesnym uprawnieniem wnioskodawcy do każdorazowego zabierania małoletnich dzieci poza ich miejsce zamieszkania i z prawem do ich pobytu w każdorazowym miejscu zamieszkania wnioskodawcy, przy równoczesnym zobowiązaniu wnioskodawcy do osobistego odbierania małoletnich dzieci z ich miejsca zamieszkania i odprowadzania ich do niego po zakończonych spotkaniach, która to sprawa została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt III Nsm 1127/18.

Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2018 r. Sąd na zasadzie art. 219 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. połączył sprawy sygn. akt III Nsm 1127/18 ze sprawą sygn. akt III Nsm 623/18 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. akt III Nsm 623/18.

Na rozprawie w dniu 18 marca 2019 r., a następnie w toku rozprawy w dniu 13 maja 2019 r. r. pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że wyraża ona zgodę na kontakty dzieci z ojcem w jej obecności i w jej miejscu zamieszkania. Pełnomocnik uczestnika postępowania podtrzymał wniosek o udzielenie zabezpieczenia, wniósł o to, aby pierwsze cztery kontakty odbywały się w co drugą sobotę od godz. 14:00 do 18:00 w obecności kuratora poza miejscem zamieszkania dzieci, w miejscu publicznym. W pozostałym zakresie podtrzymał wniosek o zabezpieczenie w zakresie kontaktów weekendowych i tygodniowych z wyłączeniem kontaktów w okresie świątecznym i w czasie ferii zimowych z uwagi na upływ czasu. Ponadto pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o zagrożenie nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej każdej ze stron przyjmując kwotę 300 zł.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r. Sąd udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania w ten sposób, że ustalił kontakty uczestnika postępowania-wnioskodawcy M. K. z małoletnimi dziećmi K. K. (3) i T. K. (2) w drugą i czwartą sobotę miesiąca od godz. 14.00 do godziny 17.00, poza miejscem zamieszkania małoletnich – w miejscu publicznym, na terenie O., w obecności matki małoletnich T. K. (1) w czasie pierwszych trzech terminów kontaktów, a następnie bez jej obecności, zobowiązując uczestnika postępowania-wnioskodawcę M. K. do odebrania małoletnich z ich miejsca zamieszkania i odprowadzenia małoletnich do ich miejsca zamieszkania, z zastrzeżeniem, iż powyższe uregulowania nie obowiązują w czasie wyjazdów małoletnich w okresie wakacji. W pozostałym zakresie Sąd wniosek oddalił.

W toku rozprawy w dniu 21 września 2020 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o ustalenie kontaktów zgodnie z postanowieniem zabezpieczającym, zaś pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie wniosku, podtrzymując tym samym wniosek o ustalenie kontaktów. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2020 r. pełnomocnicy wnioskodawczyni i uczestnika postępowania podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie i wnieśli o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletni T. M. (2-ga imion) K. , urodzony (...) w W. i małoletnia K. T. (2-ga imion) K. , urodzona (...) w W. są dziećmi pochodzącym ze związku małżeńskiego T. K. (1) i M. K., których małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 07 listopada 2013 r. w sprawie sygn. akt I RC 487/12 bez orzekania o winie.

Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi zostało powierzone obojgu rodzicom, uprawniając ich i zobowiązując do współdziałania w sprawach dotyczących dzieci według zasad ustalonych rodzicielskim planem wychowawczym sporządzonym w dniu 07 listopada 2013 r.. Ponadto Sąd ustalił miejsce mieszkania dzieci w miejscu zamieszkania ojca. Sąd odstąpił od regulowania sposobu kontaktów z dziećmi, zaś kosztami utrzymania i wychowania małoletnich obciążył obie strony i zasądził od powódki T. K. (1) tytułem alimentów kwotę 50 zł na rzecz każdego z małoletnich.

dowody:

- dokumenty zawarte w aktach Sądu Okręgowego w Opolu sygn. akt I RC 487/12,

- odpis wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 07 listopada 2013 r. sygn. akt I RC 487/12 k. 6-7, 52,

- odpisy skrócone aktów urodzenia k. 8, 9, 53, 54.

Po rozwodzie, do którego doszło w związku z brakiem równowagi w zaangażowaniu uczuciowym stron oraz problemami ze zdrowiem psychicznym T. K. (1), uczestnicy postępowania nadal dzielili wspólne miejsce zamieszkania. Małżonkowie wypracowali porozumienie w zakresie sprawowania pieczy nad dziećmi, które nie było prawidłowo realizowane. Pomiędzy uczestnikami dochodziło do licznych konfliktów i awantur, w związku z którymi interweniował kurator społeczny. Rodzice małoletnich prezentowali skrajnie odmienne poglądy związane z wychowaniem dzieci.

Do wyprowadzki wnioskodawczyni wraz z dziećmi doszło w czerwcu 2018 r. Decyzja matki małoletnich podyktowana była obawą o własne zdrowie oraz zdrowie małoletnich dzieci. W okresie poprzedzającym wyprowadzkę rodzina uczestniczyła w terapii rodzinnej. Początkowo kontakty ojca z małoletnimi K. i T. odbywały się regularnie, z czasem uległy rozluźnieniu, na co wpływ miały m. in. sytuacje, kiedy małoletni odwiedzili ojca w miejscu jego zamieszkania celem odebrania pozostałych po wyprowadzce rzeczy. Dzieci nie zostały wpuszczone do domu.

M. K. dwukrotnie odwiedził małoletnich na terenie szkoły, do której uczęszczały dzieci, przekazał małoletnim prezenty urodzinowe. Uczestnik postępowania przyjeżdżał pod dom, w którym obecnie zamieszkuje wnioskodawczyni, jednakże małoletni nie wyrażali chęci nawiązania kontaktu z ojcem. Uczestnik postępowania sporadycznie dzwoni do matki dzieci celem uzyskania informacji związanych ze zdrowiem i edukacją małoletnich.

dowody:

- karta czynności nadzoru kuratora k. 34-37,

- informacja k. 113,

- opinia (...) w O. z dnia 14 października 2019 r. k. 119-128,

- zeznania świadka E. C. na rozprawie w dniu 25 listopada 2020 r. k. 181-182,

- przesłuchanie wnioskodawczyni T. K. (1) na rozprawie w dniu 21 września 2020 r. k. 175-178,

.

Z udziałem uczestników postępowania toczyły się postępowania dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi T. K. (2) i K. K. (3). Postanowieniem z dnia 07 kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. akt III Nsm 579/14 Sąd ograniczył obojgu rodzicom władzę rodzicielską mad małoletnimi poprzez ustanowienie nad sposobem jej wykonywania nadzoru kuratora oraz zobowiązał rodziców do podjęcia wraz z dziećmi systemowej terapii rodzinnej i psychoedukacji.

Wnioskiem wnioskodawczyni T. K. (1) zainicjowane zostało postępowanie o przywrócenie jej władzy rodzicielskiej, które toczyło się w sprawie sygn. akt III Nsm 1016/17. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r. Sąd przywrócił matce małoletnich władzę rodzicielską, uchylając tym samym nadzór kuratora oraz zobowiązanie do podjęcia terapii i psychoedukacji. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Opolu zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 1 w ten sposób, że zobowiązał T. K. (1) do podjęcia indywidualnej psychoterapii. Pełnia władzy rodzicielskiej ojca małoletnich M. K. nie została przywrócona, zaś sposób jej wykonywania nadal podlega stałemu nadzorowi kuratora sądowego.

Uczestnicy postępowania ponadto w toku postępowania w sprawie sygn. akt III Nsm 685/18 zawarli ugodę, zgodnie z którą ustalono, iż miejscem zamieszkania małoletnich K. K. (3) i T. K. (2) będzie miejsce zamieszkania ich matki – T. K. (1), a to w miejsce ustaleń dokonanych w pkt II wyroku rozwodowego z dnia 07 listopada 2013 r., zapadłego w sprawie sygn. akt I RC 487/12.

dowody:

- dokumenty zawarte w aktach tut. Sądu sygn. akt III Opm 93/16,

- kserokopia postanowienia tut. Sądu z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt III Nsm 1016/17 k. 33,

- opinia (...) w O. z dnia 14 października 2019 r. k. 119-128 .

Wnioskodawczyni T. K. (1) ma 49 lat, wraz z małoletnimi zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu w systemie TBS na terenie O.. Małoletni w miejscu zamieszkania matki mają zapewnione miejsce do nauki i odpoczynku.

T. K. (1) choruje na schizofrenię paranoidalną, podlega stałej kontroli lekarza psychiatry oraz leczeniu w postaci iniekcji. Obecnie choroba wnioskodawczyni pozostaje w remisji. Pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w kwocie 2074 zł miesięcznie. Na rzecz z małoletnich pobiera świadczenie 500+ oraz alimenty w kwocie po 1000 zł miesięcznie na każde z dzieci.

Wnioskodawczyni nadal nie dostrzega wpływu własnej choroby na jej funkcjonowanie oraz idących za tym konsekwencji. Pozostaje w symbiotycznej relacji z matką. W swoich postawach pozostaje sztywna, mało elastyczna i nieskora do zmian.

Matka małoletnich utrzymuje stały kontakt z kuratorem społecznym, na zlecenie Sądu korzystała z terapii psychologicznej w terminach od 23 stycznia 2020 r. do 28 lipca 2020 r. Wnioskodawczyni pełni opiekę i kontrolę nad dziećmi, stara się zaspokajać ich wszelkie potrzeby, opłaca czesne za edukację małoletniego T. w szkole niepublicznej. Obawia się przebiegu ewentualnych spotkań małoletnich z ojcem.

dowody:

- wywiad środowiskowy k. 38-39, 67-68, 85, 129-130, 143, 159, 166,

- zaświadczenie k. 94, 95, 171, 174,

- opinia (...) w O. z dnia 14 października 2019 r. k. 119-128,

- zeznania świadka E. C. na rozprawie w dniu 25 listopada 2020 r. k. 181-182,

- przesłuchanie wnioskodawczyni T. K. (1) na rozprawie w dniu 21 września 2020 r. k. 175-178,

- przesłuchanie uczestnika postępowania M. K. na rozprawie w dniu 21 września 2020 r. k. 175-178.

Uczestnik postępowania M. K. ma 50 lat, zamieszkuje w domu jednorodzinnym o powierzchni 250 m ². Pozostaje zatrudniony jako kierownik sprzedaży w (...) SA. Uczestnik postępowania korzystał z pomocy terapeutycznej w Poradni Pomocy Psychologicznej w K..

Od wyprowadzki wnioskodawczyni wraz z małoletnimi ze wspólnego miejsca zamieszkania nie ma kontaktu z dziećmi, początkowo małoletni prowadzili krótkie rozmowy telefoniczne z ojcem, obecnie nie odbierają od niego telefonu, nie chcą się z nim spotykać ani przyjmować prezentów. Uczestnik do kwietnia 2019 r. opłacał czesne za naukę małoletnich w Niepublicznej Szkole podstawowej (...). Utrzymywał kontakt ze szkołą, miał wgląd w oceny syna i córki.

Uczestnik postępowania jest impulsywny, nie kontroluje swoich reakcji emocjonalnych, ujawnia tendencje do manipulowania. Nie dostrzega własnych błędów, jawi się jako osoba niedojrzała emocjonalnie i społecznie.

M. K. chce utrzymywać stałe kontakty z dziećmi. Uczestnik wskazuje na zastrzeżenia, jakie dostrzega w opiece matki małoletnich nad dziećmi, uważa, że negatywne nastawienie dzieci do kontaktów z ojcem wynika z działań wnioskodawczyni.

dowody:

- wywiad środowiskowy k. 32, 71, 83, 144, 169,

- zaświadczenie k. 55, 93, 94, 95,

- opinia (...) w O. z dnia 14 października 2019 r. k. 119-128,

- przesłuchanie uczestnika postępowania M. K. na rozprawie w dniu 21 września 2020 r. k. 175-178.

Małoletni K. K. (3) i T. K. (2) mają odpowiednio po 15 i 12 lat, są dziećmi wesołymi i uśmiechniętymi, chętnie pomagają w obowiązkach domowych. Małoletni pozytywnie postrzegają wyprowadzkę z miejsca zamieszkania ojca, utrzymują stały kontakt z babcią matczyną.

Małoletnia K. K. (3) jest obecnie uczennicą II Liceum Ogólnokształcącego w O., zaś małoletni T. K. (2) jest uczniem VI klasy szkoły podstawowej. Dzieci bardzo dobrze się uczą i nie sprawiają problemów wychowawczych.

W trakcie wysłuchania małoletnich K. i T. K. (2), dzieci zgodnie oświadczyły, iż odkąd nie mieszkają z ojcem nie muszą bać się awantur. Nie wyrażają chęci utrzymywania kontaktów z ojcem, nawet w obecności matki.

Dzieci mają świadomość ustalonych przez Sąd terminów kontaktów w związku z postępowaniem zabezpieczającym w sprawie, jednakże w sposób otwarty i pewny wyrażają własne stanowisko przejawiające się niechęcią do jakiegokolwiek kontaktu. Wskazana sytuacja jest wynikiem osobistych doświadczeń dzieci oraz obserwacji stosunku ojca do matki.

dowody:

- karta czynności nadzoru kuratora k. 34-37, 160, 167,

- wywiad środowiskowy k. 38-39, 67-68, 85, 129-130, 143, 159, 166,

- notatka z wysłuchania małoletnich w dniu 16 kwietnia 2019 r. k. 89,

- kserokopia świadectwa szkolnego k. 172, 173,

- zeznania świadka E. C. na rozprawie w dniu 25 listopada 2020 r. k. 181-182,

- przesłuchanie wnioskodawczyni T. K. (1) na rozprawie w dniu 21 września 2020 r. k. 175-178.

Więzi emocjonalne małoletnich i ich rodziców kształtują się w sposób zaburzony, czego przyczyn należy upatrywać w chorobie matki oraz wieloletnim konflikcie rodzicielskim uczestników postępowania, utrudniającym nawiązanie współpracy na rzecz dzieci. Małoletni pozostają w symbiotycznej relacji z matką, zaś relacja dzieci z ojcem pozostaje zaburzona jego niewłaściwymi postawami zarówno w stosunku do małoletnich jak i ich matki, co generuje niechęć do utrzymywania kontaktu.

Kompetencje opiekuńczo-wychowawcze obojga rodziców pozostają obniżone. Uczestnicy postępowania od wielu lat nie wykazują gotowości do wprowadzenia zmian we własnym funkcjonowaniu, co za tym idzie nie dają gwarancji prawidłowego wywiązywania się z obowiązków rodzicielskich.

W ocenie specjalistów Opiniodawczego Zespołu (...) w O. wykonywanie władzy rodzicielskiej obojga rodziców winno być nadal poddane nadzorowi kuratora, który pozwoliłby na monitorowanie stanu zdrowia matki małoletnich oraz prawidłowości realizowania kontaktów ojca z dziećmi. Małoletni winni mieć możliwość kształtowania poprawnej relacji z ojcem poprzez regularne kontakty, przy przyzwoleniu matki i w jej obecności do czasu, kiedy małoletni zbudują w kontakcie z ojcem poczucie bezpieczeństwa.

dowody:

- opinia (...) w O. z dnia 14 października 2019 r. k. 119-128,

- opinia uzupełniająca (...) w O. z dnia 10 grudnia 2019 r. k. 142.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek T. K. (1) o zmianę orzeczenia Sądu Okręgowego w Opolu wydanego w sprawie sygn. akt I RC 487/12 w zakresie pkt. II, co do prawa wykonywania władzy rodzicielskiej zasługiwał na uwzględnienie, zaś w części ustalenia miejsca zamieszkania małoletnich dzieci zasadnym było jego umorzenie. Ponadto Sąd w części przychylił się do wniosku złożonego przez uczestnika postępowania M. K. o ustalenie kontaktów.

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny oraz dokonał oceny zgłoszonych roszczeń w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, w tym w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach Sądu Okręgowego w Opolu sygn. akt I RC 487/12 oraz Sądu Rejonowego w Opolu sygn. akt III Opm 93/16, jak również na podstawie osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań świadka E. C. oraz przesłuchania wnioskodawczyni T. K. (1) i uczestnika postępowania M. K.. Ustalony na tej podstawie stan faktyczny nie budził wątpliwości Sądu.

Stosownie do treści art. 106 k.r.o. jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka. W myśl zaś brzmienia art. 107 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia (§ 1). W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia (§ 2).

Należy wskazać, że art. 106 k.r.o. pozwala na zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy rodzicielskiej dla dobra małoletniego. Przy wyborze tego z rodziców, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy kieruje się kwalifikacjami podmiotowymi obojga rodziców, uwzględniając także ich zdolności wychowawcze. Ważny jest także dotychczasowy, wzajemny stosunek rodziców zarówno do siebie, jak i do dziecka.

Przenosząc powyższe rozważania do kwestii zasadności dokonania zmiany wyroku rozwodowego z dnia 07 listopada 2013 r. zapadłego w sprawie sygn. akt I RC 487/12 w zakresie powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi K. K. (3) i T. K. (2) – opartym na zawartym przez uczestników postępowania porozumieniu rodzicielskim – oraz ustalenia kontaktów małoletnich z ojcem należy wskazać, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, w tym w szczególności opinia specjalistów z Opiniodawczego Zespołu (...) przy Sądzie Okręgowym w Opolu wykazały, iż dobro małoletnich przemawia za uwzględnieniem wniosku o zmianę wyroku rozwodowego w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej i częściowym uwzględnieniem wniosku ojca małoletnich o ustalenie kontaktów.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wykazała, iż małoletni K. K. (3) oraz T. K. (2) od czasu wyprowadzki wnioskodawczyni ze wspólnego miejsca zamieszkania stron przebywają pod bezpośrednią pieczą matki, która pełni dla nich rolę rodzica pierwszoplanowego. W tym miejscu wskazać należy, iż wypracowane przez rodziców małoletnich w toku sprawy rozwodowej porozumienie rodzicielskie nie było respektowane przez żadną ze stron, zaś wyprowadzka matki małoletnich wraz z dziećmi podyktowana była narastającym konfliktem z ojcem dzieci, dotyczącym wzajemnych relacji, metod wychowawczych oraz sposobów sprawowania opieki nad małoletnimi. Sąd wziął ponadto pod rozwagę stanowisko specjalistów Opiniodawczego Zespołu (...) w O. wyrażone w treści opinii sporządzonej na potrzeby niniejszego postepowania i dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie uznał, iż możliwości i predyspozycje opiekuńczo-wychowawcze rodziców małoletnich są obniżone, co wynika ze stanu zdrowia wnioskodawczyni, istniejącego między nimi konfliktu oraz rozbieżnych koncepcji opiekuńczo-wychowawczych względem dzieci. Istniejące między uczestnikami postępowania wzajemne relacje na przestrzeni lat nie uległy poprawie, co w konsekwencji doprowadziło do całkowitego zerwania więzi małoletnich K. i T. z ojcem. Sąd zważył ponadto, przychylając się tym samym do stanowiska specjalistów, iż relacja małoletnich z matką jest obecnie symbiotyczna. Mimo tego, wnioskodawczyni prawidłowo wywiązuje się z ciążących na niej obowiązków rodzicielskich, zaś jej choroba – w skutek stałego, odnoszącego pozytywny skutek leczenia farmakologicznego i pozostawania pod kontrolą specjalistów – od dłuższego czasu utrzymuje się w remisji, co nie miało miejsca w czasie trwania sprawy rozwodowej. Na uwagę zasługuje ponadto fakt, iż wolą małoletnich jest pozostawanie pod wyłączną opieka matki.

Wskazane wyżej okoliczności dały Sądowi podstawę do uznania, iż wypełnione zostały przesłanki warunkujące dokonanie zmiany orzeczenia rozwodowego w zakresie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez obojga rodziców. W ocenie Sądu, kierując się naczelną zasadą jaką jest dobro małoletnich, przytoczone przekształcenia w zakresie okoliczności faktycznych dotyczących małoletnich uzasadniają powzięte przekonanie o zasadności dokonania zmiany pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 07 listopada 2013 r. w sprawie w sprawie I RC 487/12 w ten sposób, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi K. K. (3) i T. K. (2) powierzyć należy wnioskodawczyni-uczestniczce postępowania T. K. (1), tym samym niejako sankcjonując sytuację faktyczną małoletnich.

Sąd dokonując analizy zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego stanął na stanowisku, iż zasadnym jest zastrzeżenie uczestnikowi postępowania M. K. prawa do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dzieci oraz utrzymywania kontaktów z małoletnimi. W ocenie Sądu, niniejsza regulacja, przy uwzględnieniu obecnych, zaburzonych relacji ojca z dziećmi oraz całkowitego braku kontaktów, nie pozbawia ojca małoletnich prawa do wyrażania woli i decydowania o procesie opiekuńczo-wychowawczym małoletnich.

Uwzględniając powyższe oraz mając na względzie regulację wynikającą z art. 26 § 1 k.c., która stanowi, iż miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej, Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia miejsca zamieszkania małoletnich. W związku z powierzeniem wykonywania władzy rodzicielskiej T. K. (1) brak było podstaw do regulowania kwestii związanych z ustaleniem miejsca zamieszkania małoletnich. Ponadto miejsce zamieszkania małoletnich K. i T. K. (2) było przedmiotem porozumienia zawartego między uczestnikami postępowania w sprawie sygn. akt III Nsm 685/18.

Stosownie do treści art. 113 k.r.o. niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów (§ 1). Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej (§ 2). Wedle zaś treści art. 113 ¹ § 1 k.r.o. jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Podstawową przesłanką ustalania sposobu odbywania kontaktów rodziców z małoletnimi dziećmi na podstawie cytowanego wyżej art. 113 ¹ § 1 k.r.o. jest dobro dziecka, nie zaś interes jednego lub obojga rodziców (por. wyrok SN z dnia 25 sierpnia 1981 r., III CRN 155/81, niepubl; postanowienie SN z dnia 5 maja 2000 r., II CKN 765/00, LEX nr 51981.). Materię zaś kontaktów należy rozpatrywać zarówno z punktu widzenia interesów dziecka, jak i jego rodziców.

W oparciu o wnioski zawarte w opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w O., jak również mając na względzie stanowisko wnioskodawczyni T. K. (1), w którym wskazała na konieczność utrzymywania kontaktów ojca z dziećmi oraz wyraziła zgodę na ich ustalenie, Sąd zważył, iż zasadnym będzie uregulowanie kontaktów małoletnich K. K. (3) i T. K. (2) z ojcem M. K. w zakresie zbliżonym do zakresu kontaktów orzeczonych w postępowaniu zabezpieczającym.

Sąd w toku niniejszego postępowania dokonał ustaleń, z których wynika, iż uczestnik postępowania – w zakresie wniosku o ustalenie kontaktów – wnioskodawca M. K. utrzymywał kontakty z małoletnimi do czasu ich wyprowadzki ze wspólnego miejsca zamieszkania. Bezpośrednio po przeprowadzce kontakty odbywały się nieregularnie, zaś obecnie nie są realizowane w żadnym zakresie. W trakcie wysłuchania małoletnich K. K. (3) i T. K. (2) Sąd powziął przekonanie, iż więź ojca z dziećmi została zerwana, małoletni kategorycznie odmawiają nawiązania jakichkolwiek relacji z uczestnikiem.

Regulując zakres kontaktów małoletnich z ojcem M. K., poza wyrażonym w toku postępowania stanowiskiem małoletnich, Sąd wziął pod uwagę fakt, iż orzeczone w postanowieniu zabezpieczającym kontakty nie były w żaden sposób realizowane. Jednakże w oparciu o wnioski wskazane w treści opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w O., które Sąd w konsekwencji przyjmuje jako swoje, stanowiące, iż kontakty ojca z dziećmi winny być utrzymywane celem kształtowania poprawnej relacji z ojcem, Sąd uznał, iż zasadnym jest ustalenie kontaktów uczestnika postępowania-wnioskodawcy M. K. z małoletnimi dziećmi w drugą i czwartą sobotę miesiąca od godz. 14.00 do godziny 17.00, poza miejscem zamieszkania małoletnich – w miejscu publicznym, na terenie O., w obecności matki małoletnich T. K. (1) w czasie pierwszych pięciu odbytych kontaktów, a następnie bez jej obecności, zobowiązując matkę małoletnich do wskazania uczestnikowi postępowania-wnioskodawcy miejsca odbycia kontaktów, w terminie 2 dni przed przypadającym kontaktem, a uczestnika postępowania-wnioskodawcę zobowiązując do odebrania małoletnich z ich miejsca zamieszkania i odprowadzenia małoletnich do ich miejsca zamieszkania. Powyższe uregulowania nie obowiązują w czasie wyjazdów małoletnich w okresie wakacji i ferii.

Wskazany wyżej zakres kontaktów M. K. z małoletnimi dziećmi jest w ocenie Sądu racjonalny zarówno z punku widzenia uczestnika postępowania, jak i niechętnych obecnie do kontaktu małoletnich. Sąd ustalając kontakty w miejscu publicznym, znajdującym się na terenie O. i w obecności matki – T. K. (1) w czasie pierwszych pięciu kontaktów miał na względzie zapewnienie małoletnim poczucia bezpieczeństwa. Sąd zważył, że po stronie matki będzie leżało przygotowanie małoletnich do kontaktu z ojcem oraz stworzenia atmosfery, która nie będzie generowała u małoletnich poczucia zagrożenia. Zdaniem Sądu, wskazane wyżej rozwiązanie będzie gwarantem przyjęcia prawidłowych postaw zarówno ze strony uczestnika postępowania, wnioskodawczyni, ale również samych małoletnich. Dążąc do prawidłowej realizacji orzeczonych niniejszym postanowieniem kontaktów Sąd zobowiązał matkę małoletnich do uprzedniego wskazania uczestnikowi postępowania miejsca odbycia kontaktów, co ma na celu pozostawienie małoletnim wyboru w zakresie spędzania czasu z ojcem w sposób dla nich satysfakcjonujący i atrakcyjny, zaś M. K. winno dać możliwość odpowiedniego przygotowania się do kontaktów. W ocenie Sądu, ustalony w postanowieniu zakres pięciu kontaktów małoletnich z ojcem w obecności wnioskodawczyni jest wystarczający do ustabilizowania relacji ojca z dziećmi oraz pozwoli na modyfikację dotychczasowych, negatywnych zachowań i postaw.

W pozostałym zakresie Sąd wniosek M. K. o ustalenie kontaktów oddalił, jako zbyt daleko idący w oparciu o aktualne relacje ojca z małoletnimi dziećmi, brak więzi emocjonalnych i tym samym brak chęci małoletnich K. i T. do odbywania systematycznych spotkań z ojcem.

Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie V postanowienia uzasadnia treść art. 520 § 1 k.p.c. w związku z art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obciążając kosztami uczestników w zakresie w jakim je ponieśli. Dalsze orzeczenie w przedmiocie kosztów, w tym kosztów badań i opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w O. obciąża Skarb.

Mając powyższe na uwadze, na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.