Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Opolu

UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 25.06.2018 r., modyfikowanym w kolejnych pismach i na rozprawach, wnioskodawca - uczestnik postępowania D. M., w ostatecznie sprecyzowanym stanowisku wniósł o uregulowanie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej uczestników postępowania nad małoletnim F. M. przez powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej matce oraz uprawnienie i zobowiązanie go do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych syna oraz ustalenie kontaktów wnioskodawcy - uczestnika postępowania z małoletnim F. M. w ten sposób, aby kontakty odbywały się:

a) w każdą środę od godz. 15:00 do godz. 18:00 z możliwością odebrania małoletniego F. M. z placówki edukacyjnej i odprowadzenia syna do miejsca zamieszkania matki,

b) w II i IV weekend miesiąca od soboty od godz. 10:00 do niedzieli do godz. 18:00,

c) w wakacje 1 tydzień w lipcu (drugi tydzień miesiąca lipca) oraz 1 tydzień w sierpniu (trzeci tydzień miesiąca sierpnia) każdego roku, poczynając od poniedziałku od godz. 10:00 do niedzieli do godz. 18:00,

d) w pierwszym tygodniu ferii zimowych każdego roku od poniedziałku od godz. 10:00 do niedzieli do godz. 18:00,

e) w święta Bożego Narodzenia w latach parzystych od godz. 10:00 do godz. 17:30 w Wigilię, a latach nieparzystych w Wigilię od godz. 17:30 do godz. 18:00 dnia 25 grudnia,

f) w święta Wielkanocne w latach parzystych od godz. 15:00 w Wielką Sobotę do godz. 12:00 w Niedzielę Wielkanocną, a w latach nieparzystych od godz. 12:00 w Niedzielę Wielkanocną do godz. 16:00 w Poniedziałek Wielkanocny.

Przystał również na propozycję matki dziecka w przedmiocie kontaktów w Dzień Dziecka i Dzień Ojca oraz wniósł o zasądzenie od uczestniczki postępowania – wnioskodawczyni kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Uczestniczka postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1) we wniosku z dnia 28.06.2018 r. (zarejestrowanym pod sygn. akt III Nsm 638/18, zarządzeniem z dnia 31.08.2018 r. połączonym do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą I. N. 671/18), uzupełnionym i modyfikowanym w kolejnych pismach i na rozprawach, w ostatecznie sprecyzowanym stanowisku wniosła o ustalenie miejsca pobytu małoletniego F. M. w jej miejscu zamieszkania, powierzenie jej wykonywania władzy rodzicielskiej nad synem, ustalenie kontaktów wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M. z synem F. M. w ten sposób, że uczestnik będzie miał prawo do osobistych kontaktów z dzieckiem:

a) w każdą sobotę i co drugą niedzielę od godz. 10:00 do godz. 18:00,

b) w latach parzystych w Święta Bożego Narodzenia w dniach 24 i 25 grudnia oraz w Ś. Wielkanocne w Wielką Niedzielę i Poniedziałek Wielkanocny od godz. 08:00 do godz. 20:00,

c) w Dzień Dziecka oraz Dzień Ojca każdego roku przez wskazane przez siebie na tydzień wcześniej cztery godziny popołudniowe,

d) w wakacje przez pierwszy tydzień od rozpoczęcia przerwy wakacyjnej w żłobku, następnie w przedszkolu, od poniedziałku do niedzieli w godzinach 10:00-18:00 bez noclegów

- przy czym to wnioskodawca - uczestnik będzie za każdym razem odbierał dziecko z każdorazowego miejsca zamieszkania matki, a następnie dziecko do niego odprowadzał. Ponadto wniosła o zasądzenie od wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M. na jej rzecz kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 27.09.2018 r. Sąd Rejonowy w Opolu ustalił, iż na czas trwania postępowania miejscem pobytu małoletniego F. M. będzie każdorazowe miejsce pobytu jego matki M. A. (1), ponadto ustalił prawo do kontaktów wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M. z małoletnim F. M., z prawem zabierania syna poza miejsce jego zamieszkania i obowiązkiem odprowadzenia go, w następujących terminach:

- w każdą środę podczas obecności w kraju w godzinach od 12.00 do 16.00, zobowiązując wnioskodawcę – uczestnika postępowania D. M. do zawiadomienia uczestniczki postępowania – wnioskodawczyni M. A. (1) o chęci realizacji kontaktu najpóźniej w poprzedzający kontakty poniedziałek,

- w każdą sobotę i co drugą niedzielę miesiąca w godzinach od 10.00 do 18.00,

- w dniu 25 grudnia, w Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 12.00 do 18.00,

- w Dzień Dziecka oraz w Dzień Ojca przez wskazane przez siebie na tydzień wcześniej 4 godziny popołudniowe.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletni F. M., urodzony (...) w K., pochodzi z nieformalnego związku (...).

Dowód:

- odpis zupełny aktu urodzenia k. 11, 33.

Rodzice małoletniego pozostawali w związku od 2016 r. Mieszkali wspólnie w domu należącym do babci wnioskodawcy - uczestnika postępowania. Początkowo związek układał się prawidłowo, jednakże z czasem relacje uległy pogorszeniu. Przyczyną rozpadu związku w opinii matki małoletniego było stosowanie przez partnera środków psychoaktywnych, brak zaangażowania w sprawy rodzinne i impulsywne zachowania. Natomiast wnioskodawca - uczestnik postępowania D. M. jako przyczynę konfliktu wskazywał zmienność nastrojów i zachowań byłej partnerki, przedwczesny powrót do pracy po urodzeniu dziecka oraz związany z tym niski poziom zaangażowania w opiekę nad małoletnim F.. W okresie poprzedzającym rozstanie między uczestnikami postępowania dochodziło do kłótni związanych z używaniem przez D. M. środków psychoaktywnych oraz zbyt częste spędzanie czasu w towarzystwie kolegów. Wnioskodawca - uczestnik postępowania groził nawet popełnieniem samobójstwa. Uczestniczka postepowania – wnioskodawczyni M. A. (1) zwracała się w tej sprawie o pomoc do matki partnera – J. M..

Rodzice małoletniego F. zamieszkiwali wspólnie do maja 2018 r., kiedy to doszło do kolejnej kłótni, w trakcie której w obawie przed agresywnym zachowaniem partnera M. A. (1) zadzwoniła pod numer alarmowy 112, następnie jednak odwołała zgłoszenie. Uczestniczka postępowania - wnioskodawczyni opuściła wraz z synem zajmowane z wnioskodawcą - uczestnikiem postępowania mieszkanie i przeniosła się do domu rodziców.

Dowód:

- wywiady kuratora z dnia 10.09.2018 r. i 17.09.2018 r. k. 60-61,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu k. 90-95,

- zeznania świadka J. M., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 00:36:17-01:07:01, k. 67-68,

- zeznania świadka H. M., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:16:26-01:25:49, k. 68,

- zeznania świadka Z. A., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:51:43-02:10:10, k. 69-70,

- zeznania świadka W. A., protokół rozprawy z dnia 20.11.2018 r., 00:12:57-00:27:56, k. 75-76,

- zeznania świadka K. Z., protokół rozprawy z dnia 20.11.2018 r., 00:37:23-00:45:36, k. 76,

- przesłuchanie wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M., protokół rozprawy z dnia 22.10.2020 r., 00:15:09-00:37:18, 01:06:35-01:12:16, k. 204-206,

- przesłuchanie uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1), protokół rozprawy z dnia 22.10.2020 r., 00:44:21-01:01:47, 01:22:50-01:23:05, k. 205-206.

Od rozstania uczestników postępowania małoletni F. M. pozostaje pod opieką matki. Ojciec utrzymuje kontakty z synem; początkowo kiedy małoletni miał ok. 3-4 miesiące, spędzał w miejscu zamieszkania ojca każdą środę i poszczególne weekendy wraz z noclegiem. W związku z wycofaniem zgody uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni na nocowanie syna u ojca, kontakt niewyłączający noclegu w miejscu zamieszkania D. M. odbył się tylko dwa razy.

Rodzice małoletniego F. M. pozostają skonfliktowani, matka małoletniego złożyła na policji zawiadomienie o nękaniu ze strony byłego partnera. Wskazywała na obawy przed pozostawianiem małoletniego pod opieką ojca z uwagi na możliwość sprawowania przez niego opieki nad synem pod wpływem środków psychoaktywnych oraz prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu. Ponadto M. A. (1) wskazała, iż małoletni w miejscu zamieszkania ojca jest świadkiem wulgarnych zachowań pozostałych członków rodziny, zaś wnioskodawca - uczestnik postępowania zarzucał matce dziecka przedwczesny powrót do obowiązków zawodowych, pozostawianie małoletniego pod opieką osób trzecich oraz niewystarczającą dbałość o czystość ubrań i wózka dziecięcego, o czym poinformował Ośrodek Pomocy (...). Przeprowadzona przez pracownika Ośrodka Pomocy (...) kontrola nie wykazała uchybień.

Uczestnicy postępowania poddali się mediacji, która nie doprowadziło do zawarcia ugody w zakresie kontaktów, jednakże osiągnięto porozumienie co do wysokości obowiązku alimentacyjnego.

Obecnie rodzice małoletniego F. M. porozumiewają się wyłącznie poprzez wiadomości SMS, nie ma między nimi współpracy i porozumienia w kwestiach dotyczących dziecka. Kontakty ojca z małoletnim przebiegają co do zasady zgodnie z ustaleniami sądowymi. Podczas przekazywania małoletniego na poszczególne terminy kontaktów między uczestnikami postępowania dochodzi do kłótni i wzajemnych oskarżeń.

Dowód:

- odpisy protokołu z mediacji i ugody mediacyjnej k. 12-13, 35,

- odpis potwierdzenia złożenia zawiadomienia k. 59,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu w O. k. 90-95,

- wywiad kuratora z dnia 08.11.2019 r. k. 111,

- wydruk korespondencji k. 179-184,

- zeznania świadka J. M., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 00:36:17-01:07:01, k. 67-68,

- zeznania świadka H. M., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:16:26-01:25:49, k. 68,

- zeznania świadka Ł. N., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:42:35-01:50:35, k. 69,

- zeznania świadka Z. A., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:51:43-02:10:10, k. 69-70,

- zeznania świadka W. A., protokół rozprawy z dnia 20.11.2018 r., 00:12:57-00:27:56, k. 75-76,

- zeznania świadka D. A., protokół rozprawy z dnia 21.11.2019 r., 00:30:04-00:40:50, k. 118,

- zeznania świadka M. C., protokół rozprawy z dnia 21.11.2019 r., 00:42:19-01:08:04 i z dnia 22.10.2020 r., 01:13:18-01:21:46, k. 119, 206,

- zeznania świadka A. W., protokół rozprawy z dnia 06.08.2020 r., 00:24:48-00:41:02, k. 173,

- przesłuchanie wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M., protokół rozprawy z dnia 22.10.2020 r., 00:15:09-00:37:18, 01:06:35-01:12:16, k. 204-206,

- przesłuchanie uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1), protokół rozprawy z dnia 22.10.2020 r., 00:44:21-01:01:47, 01:22:50-01:23:05, k. 205-206.

Wnioskodawca - uczestnik postępowania D. M. ma 29 lat, z zawodu jest ślusarzem-spawaczem. Prowadzi własną działalność gospodarczą. W ostatnim czasie zrezygnował z podejmowania zleceń poza granicami Polski. Od ponad roku pozostaje w związku z partnerką M. C.. Wraz z partnerką i jej małoletnim synem zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu w O.. Poprzednio zajmował część domu jednorodzinnego babci matczynej H. M., jednakże w związku z zaistniałym konfliktem z mieszkającymi w sąsiedztwie pozostałymi członkami rodziny zmienił miejsce zamieszkania. W najbliższym czasie zamierza zakupić nieruchomość w G..

D. M. w czasie trwania związku z matką małoletniego M. A. (1) zażywał środki psychoaktywne, po rozstaniu z partnerką korzystał z konsultacji psychologicznych. Obecnie nie zażywa narkotyków, w obecności małoletnich nie spożywa alkoholu. Na prośbę matki dziecka kilkukrotnie poddał się testom narkotykowym z wynikiem negatywnym. Zgodnie z sugestią biegłych brał udział w zajęciach psychoeukacyjnych dotyczących szkodliwości używania substancji psychoaktywnych.

Obecnie kontakty ojca z małoletnim synem odbywają się zgodnie z postanowieniem zabezpieczającym. D. M. w związku z podjęciem zatrudnienia w Polsce nie korzysta z kontaktów w środy. Przekazuje na utrzymanie syna 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca - uczestnik postępowania jest w stanie samodzielnie zaopiekować się synem. Od urodzenia małoletniego wykonywał przy nim czynności higieniczne i opiekuńcze, uczestniczył z małoletnim w wizycie lekarskiej oraz szczepieniu.

Dowód:

- odpis zaświadczenia k. 14, 169,

- odpisy wyników badań, instrukcja wykonania testu k. 15, 74, 116, 149, 167-168, 171,

- fotografie k. 15a,

- wywiady kuratora z dnia 17.09.2018 r., 12.11.2019 r., 05.10.2020 r. k. 61, 112, 201,

- wydruk korespondencji k. 148, 166,

- zeznania świadka J. M., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 00:36:17-01:07:01, k. 67-68,

- zeznania świadka H. M., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:16:26-01:25:49, k. 68,

- zeznania świadka B. W., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:31:27-01:39:47, k. 68-69,

- zeznania świadka W. A., protokół rozprawy z dnia 20.11.2018 r., 00:12:57-00:27:56, k. 75-76,

- zeznania świadka D. Ł., protokół rozprawy z dnia 20.11.2018 r., 00:32:35-00:34:43, k. 76,

- zeznania świadka M. C., protokół rozprawy z dnia 21.11.2019 r., 00:42:19-01:08:04 i z dnia 22.10.2020 r., 01:13:18-01:21:46, k. 119, 206,

- przesłuchanie wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M., protokół rozprawy z dnia 22.10.2020 r., 00:15:09-00:37:18, 01:06:35-01:12:16, k. 204-206,

Uczestniczka postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1) ma 27 lat, ma wykształcenie średnie, prowadzi własną działalność gospodarczą – smażalnię ryb „Łowisko pod D.” w P.. W pracy pomagają jej rodzice i siostra.

Od października 2018 r. przez rok pozostawała w nieformalnym związku z A. W., który wspierał ją w opiece nad dzieckiem. Relacje małoletniego z partnerem matki były bardzo dobre.

Od 08.05.2018 r. przez okres ok. trzech miesięcy M. A. korzystała z pomocy terapeutycznej w Specjalistycznym Ośrodku (...) dla O. Przemocy w Rodzinie w O.. W przeszłości eksperymentowała z marihuaną i piła alkohol w większych ilościach.

Wspólnie z małoletnim F. zamieszkuje w domu jednorodzinnym należącym do jej rodziców, gdzie do własnej dyspozycji posiada jedno piętro, umeblowane i wyposażone adekwatnie do potrzeb. Małoletni ma przeznaczone miejsce do zabawy i wypoczynku. M. A. (1) prawidłowo sprawuje pieczę nad małoletnim synem, zabezpiecza jego potrzeby.

Dowód:

- zaświadczenie k. 34,

- informacja z (...) k. 36,

- wywiady kuratora z dnia 10.09.2018 r., 08.11.2019 r., 15.10.2020 r. k. 60, 111, 202,

- opinia (...) w O. k. 90-95,

- zeznania świadka Z. A., protokół rozprawy z dnia 27.09.2018 r., 01:51:43-02:10:10, k. 69-70,

- zeznania świadka W. A., protokół rozprawy z dnia 20.11.2018 r., 00:12:57-00:27:56, k. 75-76,

- zeznania świadka K. Z., protokół rozprawy z dnia 20.11.2018 r., 00:37:23-00:45:36, k. 76,

- zeznania świadka D. A., protokół rozprawy z dnia 21.11.2019 r., 00:30:04-00:40:50, k. 118,

- zeznania świadka A. W., protokół rozprawy z dnia 06.08.2020 r., 00:24:48-00:45:41, k. 173,

- przesłuchanie uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1), protokół rozprawy z dnia 22.10.2020 r., 00:44:21-01:01:47, 01:22:50-01:23:05, k. 205-206.

Małoletni F. M. ma prawie 3 lata, od września 2018 r. zaczął uczęszczać do żłobka w O. – G. (...) (połowę czesnego /350 zł/ opłaca ojciec dziecka). Małoletni jest dzieckiem zdrowym, pogodnym i radosnym, łatwo nawiązuje kontakty z rówieśnikami. Małoletni F. cieszy się na spotkania z ojcem, w ocenie matki po powrocie do domu bywa niespokojny. Od września 2020 r. kontakt z małoletnim odnowiła babcia ojczysta – J. M..

Dowód:

- wywiad kuratora z dnia 10.09.2018 r., 08.11.2019 r., 15.10.2020 r. k. 60, 111, 202,

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu w O. k. 90-95,

- odpis zaświadczenia lekarskiego k. 150,

- odpis opinii k. 151, 170,

- wydruk fotografii k. 190-196,

- przesłuchanie uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1), protokół rozprawy z dnia 22.10.2020 r., 00:44:21-01:01:47, 01:22:50-01:23:05, k. 205-206.

Specjaliści Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu stwierdzili, iż predyspozycje opiekuńczo-wychowawcze obojga rodziców są obniżone, co wynika z ich obniżonej dojrzałości, braku gotowości do podjęcia współpracy na rzecz dziecka i skupienia na potrzebach własnych.

Zespół diagnozujący stwierdził, że rodzice małoletniego są związani emocjonalnie z dzieckiem, posiadają na jego temat wiedzę, wykazują zainteresowanie jego bieżącą sytuacją i stymulują dalszy rozwój, natomiast matka małoletniego posiada lepszy wgląd w potrzeby syna oraz dysponuje lepszymi zasobami osobowościowymi. W ocenie specjalistów M. A. (1) posiada pełniejsze predyspozycje opiekuńczo-wychowawcze, zatem to ona winna sprawować codzienną opiekę nad małoletnim F..

Stanowisko specjalistów opinię w zakresie sprawowania opieki nad małoletnim potwierdziła ponadto obawa o możliwość stosowania przez ojca małoletniego D. M. środków psychoaktywnych; ich zdaniem stawiane wnioskodawcy - uczestnikowi postępowania zarzuty winny zostać zweryfikowane poprzez zobowiązanie do podjęcia specjalistycznej diagnozy oraz ewentualne podjęcie terapii odwykowej w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby.

W ocenie (...) nie istnieje możliwość sprawowania przez rodziców małoletniego F. M. opieki naprzemiennej, zaś kontakty dziecka z ojcem są niezbędne dla jego prawidłowego rozwoju i powinny odbywać się w sposób określony w postępowaniu zabezpieczającym po uprzedniej diagnozie ojca w zakresie ewentualnego uzależnienia.

Dowód:

- opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu w O. k. 90-95.

W opinii psychiatryczno-psychologicznej w przedmiocie uzależnienia wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M. biegli stwierdzili, iż zgromadzone w trakcie badania dane nie są wystarczające do zdiagnozowania u niego zespołu uzależnienia od substancji psychoaktywnych według kryteriów Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych wg (...)10 rej.

Wprawdzie wnioskodawca - uczestnik postepowania przyznał, że w przeszłości eksperymentował z marihuaną i alkoholem, podejmując w związku z tym ryzykowne i szkodliwe społecznie zachowania, jednakże obecnie zaprzecza nadużywaniu jakichkolwiek substancji psychoaktywnych, a zebrane w toku badania informacje nie potwierdzają występowania u niego objawów głodu substancji psychoaktywnych, utraty kontroli nad piciem/braniem, zmian tolerancji na używaną substancję, czy też objawów abstynencyjnych po zaprzestaniu picia/brania.

Biegli w wydanej opinii zasugerowali zasadność odbycia przez badanego D. M. serii spotkań psychoedukacyjnych dotyczących szkodliwości nadużywania substancji psychoaktywnych w ambulatoryjnym ośrodku terapii uzależnień.

Dowód:

- opinia psychiatryczno-psychologiczna z dnia 19.11.2019 r. k. 114-115.

Sąd zważył, co następuje:

Mając na względzie zgodne stanowiska uczestników postępowania, Sąd uznał za zasadne powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim F. M. uczestniczce postępowania – wnioskodawczyni M. A. (1), uprawniając i zobowiązując wnioskodawcę – uczestnika postępowania D. M. do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych małoletniego dziecka, łączących się w szczególności z wyborem szkoły i zawodu, kwestią zmiany miejsca zamieszkania i wyborem sposobu leczenia w przypadku poważniejszej choroby. Wniosek o ustalenie kontaktów zasługiwał na częściowe uwzględnienie.

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy, tj. dowodów z dokumentów, zeznań świadków J. M., H. M., B. W., Ł. N., Z. A., W. A., D. Ł., K. Z., D. A., M. C., A. W. oraz przesłuchania uczestników postępowania D. M. i M. A. (1). Na zasadzie art. 235 ² § 1 pkt 3 i 5 k.p.c. Sąd pominął dowód z nagrania dołączonego do pisma uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni z dnia 05.11.2019 r., zaś na zasadzie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. pominął dowód z dodatkowej opinii biegłego psychiatry jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd przedmiotowe orzeczenie oparł także na treści opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 26.04.2019 r. oraz opinii psychiatryczno-psychologicznej w przedmiocie uzależnienia z dnia 19.11.2019 r., które uznał za rzetelne, logiczne i zupełne. Sąd nie znalazł podstaw do odmówienia tym opiniom wiarygodności, zostały one sporządzone przez specjalistów posiadających fachową wiedzę z zakresu psychologii i psychiatrii. Uwzględniając powyższe, Sąd nie znalazł uzasadnienia do zdyskredytowania wartości dowodowej i podważenia autentyczności ww. opinii, dlatego dokonując ustaleń faktycznych oparł się na treściach w nich zawartych, nie pomijając przy tym całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego.

Podstawą prawną niniejszego orzeczenia w punkcie I jest art. 107 k.r.o., który stanowi, że jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia (§ 1). W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem (§ 2). Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Wskazana regulacja znajduje zastosowanie, gdy rodzice dziecka żyją w rozłączeniu, zaś dobro dziecka wymaga podjęcia przez sąd opiekuńczy działań w trybie tego przepisu. W braku podstaw do powierzenia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom Sąd dokonuje wyboru rodzica mającego sprawować władzę rodzicielską nad ich małoletnim dzieckiem, a konsekwencją dokonanego wyboru jest ustalenie zakresu obowiązków i praw drugiego rodzica, któremu władzy rodzicielskiej nie powierzono.

W sprawie jest bezspornym, iż między rodzicami małoletniego F. M. brak jest porozumienia co do procesu opiekuńczo-wychowawczego dziecka. Uczestnicy postępowania nie są w stanie z uwagi na istniejący między nimi konflikt podjąć współpracy w kwestiach związanych z małoletnim synem. Wprawdzie na uwagę Sądu zasługuje fakt, iż w toku niniejszego postępowania relacje rodziców dziecka uległy nieznacznej poprawie, a natężenie kierowanych wobec siebie oskarżeń osłabło, stopień konfliktu nie dał Sądowi podstaw do uznania, iż powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom byłoby zgodne z dobrem małoletniego F.. Zważyć należy, iż wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej wymaga od rodziców dziecka stałej współpracy oraz wypracowania kompromisów związanych z opieką i wychowaniem małoletniego, zaś w przypadku uczestników postępowania, którzy od rozstania praktycznie nie rozmawiają ze sobą i porozumiewają się poprzez wiadomości tekstowe, nie są w stanie zgodnie współpracować w zakresie opieki i wychowania dziecka.

Należy mieć na uwadze, że władza rodzicielska jest rodzajem prawa, jakie rodzice mają w stosunku do swego dziecka, a wykonywanie jej wymaga przede wszystkim odpowiedzialności w postępowaniu wobec dziecka. Rodzic dobrze wykonujący swoją władzę dba nie tylko o zapewnienie dziecku odpowiednich warunków materialno-bytowych, ale zobowiązany jest do zagwarantowania małoletniemu prawidłowych, stabilnych warunków dających poczucie bezpieczeństwa i umożliwiających jego prawidłowy rozwój. Tymczasem z dokonanej analizy materiału dowodowego wynika, iż rodzice małoletniego wzajemnie kierują do siebie zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wywiązywaniu się z obowiązków rodzicielskich i sprawowaniu opieki nad małoletnim synem. Zarówno matka, jak i ojciec w toku postępowania wskazywali na wzajemne zaniedbania w opiece nad małoletnim F.; M. A. (1) zarzucała wnioskodawcy - uczestnikowi postępowania sprawowanie opieki nad synem pod wpływem środków odurzających w towarzystwie wysoce zdemoralizowanym, zaś D. M. zwracał uwagę na niedostatecznie zaangażowanie matki w opiekę i wychowanie dziecka. Powyższe, zdaniem Sądu ma swoje źródło w konflikcie, jaki istnieje pomiędzy uczestnikami postępowania i sprawia, iż kierując się chęcią dowiedzenia własnych racji, w swoich działaniach nie uwzględniają podstawowej przesłanki, jaką jest dobro dziecka.

Mając na uwadze opinię Opiniodawczego Zespołu (...) przy Sądzie Okręgowym w Opolu oraz uwzględniając fakt, iż uczestniczka postępowania - wnioskodawczyni nieprzerwanie sprawuje bezpośrednią pieczę nad małoletnim od jego urodzenia, Sąd stanął na stanowisku, że to matka jest dla małoletniego rodzicem pierwszoplanowym, a jej predyspozycje opiekuńczo-wychowawcze dają gwarancje prawidłowego sprawowania opieki zgodnie z szeroko pojętym dobrem dziecka. Na gruncie przedmiotowego postępowania nie ulega wątpliwości, iż małoletni jest związany emocjonalnie z obojgiem rodziców, niemniej jednak w ocenie Sądu lepsze gwarancje wykonywania obowiązków rodzicielskich i warunki do zaspokojenia niezbędnych potrzeb małoletniego na jego obecnym etapie życia stwarza matka. W związku z powyższym, jak również mając na względzie zgodne stanowisko uczestników postępowania Sąd powziął przekonanie, iż zasadnym jest powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim F. M. matce M. A. (1), z uprawnieniem i zobowiązaniem ojca małoletniego D. M. do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dziecka, łączących się w szczególności z wyborem szkoły i zawodu, kwestią zmiany miejsca zamieszkania i wyborem sposobu leczenia w przypadku poważniejszej choroby.

Podstawą prawną punktu II postanowienia jest art. 113 k.r.o., który stanowi, że niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Natomiast art. 113 ¹ § 1 k.r.o. wskazuje, że jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy. W niniejszej sprawie faktem bezspornym jest istnienie więzi emocjonalnej małoletniego dziecka z każdym z rodziców, w związku z powyższym Sąd uznał konieczność uczestniczenia obojga rodziców w wychowaniu małoletniego. Sąd, stojąc na stanowisku, że kontakty rodziców z dzieckiem stanowią istotny element życia rodzinnego i dają dziecku możliwość pełniejszego rozwoju, nawet wtedy, gdy związek między rodzicami został zerwany, a więzi emocjonalne między nimi ustały, a nadto nie znajdując powodów, dla których ojciec nie mógłby skorzystać z prawa do kontaktów z dzieckiem – uznał ustalenie kontaktów wnioskodawcy - uczestnika postępowania z małoletnim synem, za zasadne.

Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż wnioskodawca - uczestnik postępowania D. M. w toku niniejszej sprawy z determinacją dążył do utrzymywania relacji i kontaktów z synem. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż ojciec małoletniego pozostając w związku z M. A. (1) zażywał środki psychoaktywne oraz pił alkohol, co doprowadziło do konfliktu z matką dziecka, ale również stanowiło zagrożenie zarówno dla niego samego, jak i innych osób. Sąd, stojąc na stanowisku, iż kontakty ojca z małoletnim synem winny być ustalone w jak najszerszym zakresie wziął pod uwagę, iż zarzuty matki małoletniego wobec wnioskodawcy - uczestnika postępowania są w chwili obecnej niezasadne. D. M. w toku całego postępowania podejmował szereg działań, które utwierdziły Sąd w przekonaniu, iż ustalenie kontaktów małoletniego z ojcem będzie zgodne z dobrem dziecka. M. A. (1) wprawdzie wskazywała na obawy związane z domniemanym uzależnieniem wnioskodawcy - uczestnika postępowania od marihuany i amfetaminy, jednakże jak sama przyznała, w trakcie związku z byłym partnerem również miała kontakt ze środkami odurzającymi i nie stroniła od alkoholu, zatem czynione wobec ojca małoletniego zarzuty można uznać za zasadne również wobec matki małoletniego F.. Nadto przeprowadzone w toku postępowania badanie wnioskodawcy - uczestnika postępowania nie wykazało, aby był uzależniony od środków psychoaktywnych bądź alkoholu, a podjęte przez niego działania, tj. wizyty u psychologa, udział w psychoedukacji, dają podstawy do uznania, iż od dłuższego czasu pozostaje wolny od używek. Fakty te potwierdziła M. C., z którą D. M. pozostaje w związku od ponad roku. W związku z powyższym Sąd stanął na stanowisku, iż przeprowadzenie kolejnego dowodu z opinii psychologiczno-psychiatrycznej, mającej na celu wykazanie, czy D. M. jest uzależniony od substancji psychoaktywnych, było bezzasadne.

Ponadto wnioskodawca - uczestnik postępowania poprzez kilkukrotne wykonanie testu narkotykowego wykazał, iż od dłuższego czasu nie zażywa środków psychoaktywnych, a fakt, iż od ponad roku pozostaje w związku z nową partnerką (sprawującą pieczę nad pięcioletnim synem z poprzedniego związku), z którą łączą go prawidłowe relacje, daje podstawy do uznania, iż obecnie właściwie funkcjonuje w stosunkach rodzinnych i daje gwarancje należytego sprawowania opieki nad dzieckiem w czasie kontaktów. Niemniej jednak na uwagę Sądu zasługiwało stanowisko matki małoletniego, która w toku postępowania dążyła do wykazania, iż środowisko rodzinne, z którym ma styczność małoletni w czasie spotkań z ojcem jest zdemoralizowane i nieodpowiednie dla jego prawidłowego rozwoju, w szczególności zwracała uwagę na wulgarne wypowiedzi matki wnioskodawcy - uczestnika postępowania i jej partnera. Tymczasem po wyprowadzce ojca małoletniego z pierwotnego miejsca zamieszkania, sama ponownie nawiązała kontakt z babcią ojczystą małoletniego F., która odwiedza wnuka. Zatem, w ocenie Sądu, zarzuty M. A. (1) związane z poziomem zdemoralizowania środowiska rodzinnego D. M., nie powinny mieć wpływu na sposób ustalenia kontaktów małoletniego F. z ojcem.

Sąd nie chcąc przekreślać roli wnioskodawcy - uczestnika postępowania w wychowaniu małoletniego przyznał mu prawo do spotkań z synem, a przez to do uczestniczenia w życiu dziecka w sposób regularny i stopniowo rozszerzany, uznając, iż wpłynie to na ustabilizowanie sytuacji życiowej małoletniego oraz zapewni mu poczucie bezpieczeństwa.

Wobec powyższego oraz uwzględniając stanowisko wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M. oraz uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1), a w szczególności kierując się naczelną dyrektywą właściwą dla rozstrzygania spraw dotyczących małoletnich, czyli dobrem dziecka – Sąd uznał za zasadne ustalenie kontaktów wnioskodawcy - uczestnika postępowania z małoletnim F. M. – z prawem zabierania małoletniego poza jego miejsce zamieszkania w każdą środę w godzinach od 15:00 do 18:00 z możliwością odebrania syna z placówki edukacyjnej, zobowiązując wnioskodawcę - uczestnika postępowania D. M. do zawiadomienia uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1) o chęci realizacji kontaktu najpóźniej w poniedziałek poprzedzający kontakty. Wprawdzie matka małoletniego wskazywała, iż wnioskodawca - uczestnik postepowania nie wywiązywał się z ustalonych w postanowieniu zabezpieczającym kontaktów w środy, jednakże w związku z godzinami kontaktu od 12:00 do 16:00 oraz biorąc pod uwagę fakt, iż ojciec małoletniego aktualnie pozostaje zatrudniony w Polsce i w tym czasie realizuje obowiązki zawodowe, nie można było oczekiwać, iż będzie regularnie wywiązywał się z wyżej wskazanego terminu kontaktu. Zatem w ocenie Sądu, kierując się wyrażonym w toku postępowania stanowiskiem D. M., zasadnym jest umożliwienie mu realizowania kontaktów w tygodniu w godzinach niepozostających w kolizji z obowiązkami zawodowymi, a zobowiązanie do informowania z należytym wyprzedzeniem matki małoletniego o zamiarze realizacji kontaktu pozwoli jej na dogodne zaplanowanie zarówno własnego czasu, jak i czasu małoletniego F..

Sąd ustalił ponadto osobiste kontakty wnioskodawcy - uczestnika postępowania z małoletnim w każdą sobotę i co drugą niedzielę w godzinach od 10:00 do 18:00, poczynając od weekendu po uprawomocnieniu się postanowienia, a po upływie kolejnych trzech miesięcy w drugi i czwarty weekend miesiąca od godziny 10:00 w sobotę do godziny 18:00 w niedzielę z prawem noclegu. Zdaniem Sądu, mając na względzie stanowisko matki, niniejsze ustalenia są optymalne biorąc pod uwagę wiek dziecka (prawie 3 lata) oraz możliwość zapewnienia mu atrakcyjnego przebiegu spotkań. Sąd uznał, że wskazane terminy uwzględniają potrzebę kontaktów dziecka i ojca, przy jednoczesnym zmobilizowaniu wnioskodawcy - uczestnika postępowania do przejęcia części ciążącej na rodzicach dziecka odpowiedzialności rodzicielskiej, a nie tylko spędzania czasu na rozrywkach i zabawie. Ponadto, w ocenie Sądu częstsze kontakty ojca z małoletnim synem pozwolą wnioskodawcy - uczestnikowi postępowania w większym zakresie zaangażować się w sprawy dziecka i umożliwią mu faktyczny udział w jego wychowaniu. Niniejsze rozstrzygnięcie, ustalające kontakty ojca z małoletnim synem z prawem noclegu po upływie 3 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia ma na celu umożliwienie matce dziecka M. A. (1) przygotowanie małoletniego do kontaktu z ojcem obejmującego nocleg oraz pozwoli jej na powzięcie przekonania, iż wnioskodawca jest w stanie samodzielnie i prawidłowo sprawować opiekę nad synem w miejscu swojego zamieszkania.

Z uwagi na kompleksowość przedmiotowego orzeczenia Sąd rozstrzygnął kwestie kontaktów w okresach wakacyjnych i świątecznych, a także ferii, mając na uwadze możliwość spędzenia czasu wolnego od zajęć edukacyjnych dziecka w sposób dla niego atrakcyjny.

Sąd ustalił, iż wnioskodawca - uczestnik postępowania zgodnie z wyrażonym przez niego stanowiskiem, będzie miał prawo do osobistych kontaktów z synem w czasie wakacji letnich jeden (pierwszy) tydzień w lipcu i jeden (pierwszy) tydzień w sierpniu od poniedziałku od godziny 10:00 do niedzieli do godziny 18:00 – po upływie sześciu miesięcy po uprawomocnieniu się postanowienia z prawem noclegu, a przed upływem tego terminu codziennie w wymienionych okresach w godzinach od 10:00 do 20:00. Powyższe rozstrzygnięcie miało na celu ustalenie półrocznego terminu adaptacji małoletniego w środowisku rodzinnym ojca oraz wykluczenie sytuacji, w której bezpośrednio po uprawomocnieniu się postanowienia małoletni trafi pod kilkudniową opiekę ojca z pominięciem niezbędnego okresu na stopniowe przystosowanie się do nowych okoliczności, które zapewnić mają codzienne kontakty pomijające jednak prawo nocowania. Sąd ustalając kontakty tygodniowe zarówno w miesiącu lipcu, jak i sierpniu miał na celu umożliwienie matce małoletniego F. dogodne zaplanowanie okresu wakacyjnego w sposób stabilny i przewidywalny również dla ojca małoletniego. Sąd zważył, iż wskazany okres podczas wakacji czy ferii nie będzie zbyt długim czasem rozłąki z matką, będącą pierwszoplanowym opiekunem, z którym małoletni zamieszkuje, mając na uwadze także wiek małoletniego, a pozwoli na możliwość atrakcyjnego zorganizowania czasu wolnego przez wnioskodawcę – uczestnika postępowania, przyczyniając się tym samym do zwiększenia jego udziału w życiu dziecka.

Sąd kierując się powyżej wskazanymi względami oraz nie znajdując przeszkód w zakresie ustalenia kontaktów w okresie ferii zimowych, ustalił kontakty małoletniego F. M. z ojcem w pierwszym tygodniu ferii zimowych od poniedziałku od godziny 10:00 do niedzieli do godziny 18:00, z prawem noclegu, począwszy od 2022 r.

Dostrzegając istotną wartość utrzymywania więzi emocjonalnej dziecka z każdym z członków najbliższej rodziny, szczególnie w okresach świątecznych, uwzględniając wskazaną w toku postępowania propozycję ojca, która pozwoli na spędzenie części świąt z drugim rodzicem, Sąd orzekł o kontaktach wnioskodawcy - uczestnika postępowania z małoletnim F. M. w święta Bożego Narodzenia w latach parzystych w Wigilię w godzinach od 10.00 do 17.30, a w latach nieparzystych od godziny 17.30 w Wigilię do 25 grudnia do godziny 18.00, z prawem noclegu oraz w święta Wielkanocne w 2021 r. w Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 08.00 do 20.00, a począwszy od 2022 r. w latach parzystych od Wielkiej Soboty od godziny 15.00 do Wielkiej Niedzieli do godziny 12.00, a w latach nieparzystych od Wielkiej Niedzieli od godziny 14.00 do Poniedziałku Wielkanocnego do godziny 18.00, z prawem noclegu. Propozycja uczestniczki postępowania – wnioskodawczyni zmierzała bowiem do pozbawienia dziecka i jednego rodzica do spędzenia wspólnie części świąt co drugi rok.

Sąd, zgodnie z propozycją M. A. (1), do której w toku postępowania przychylił się wnioskodawca - uczestnik postępowania D. M., uznał za zasadne ustalenie kontaktów małoletniego F. z ojcem w Dzień Dziecka oraz w Dzień Ojca przez wskazane przez wnioskodawcę - uczestnika postępowania na tydzień wcześniej 4 godziny popołudniowe.

Ponadto Sąd w punkcie III postanowienia zobowiązał wnioskodawcę - uczestnika postępowania D. M. do odbierania małoletniego F. M. z jego miejsca zamieszkania i odprowadzenia go z powrotem, a uczestniczkę postępowania - wnioskodawczynię M. A. (1) do wydawania syna ojcu w ustalonych terminach. W tym miejscu wskazać należy, iż rodzice małoletniego F., mając na względzie dobro syna, mają prawo do modyfikacji ustalonych kontaktów, które w razie potrzeby mogą być zmienione zarówno w drodze porozumienia, jak i w postępowaniu przez Sądem.

W związku z wyrażonym w trakcie postępowania stanowiskiem wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M. ograniczającym (za zgodą uczestniczki postępowania – wnioskodawczyni) roszczenie o powierzenie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom i ustalenie pieczy naprzemiennej, Sąd w punkcie IV postanowienia postępowanie w tej części umorzył.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w pozostałym zakresie oddalił wnioski wnioskodawcy - uczestnika postępowania D. M. i uczestniczki postępowania - wnioskodawczyni M. A. (1) (punkt V). Oddalenie wniosku M. A. (1) o ustalenie miejsca pobytu syna w jej miejscu zamieszkania uzasadnia treść art. 26 § 2 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Powierzenie matce dziecka wykonywania władzy rodzicielskiej jest równoznaczne z ustaleniem u niej miejsca zamieszkania dziecka, stąd żądanie ustalenia miejsca pobytu jest bezprzedmiotowe, bowiem nie dotyczy konkretnego miejsca. Uczestniczka postępowania – wnioskodawczyni oświadczyła bowiem, iż nie zamierza przebywać z synem poza miejscem zamieszkania.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść przepisów art. 520 § 1 k.p.c. oraz art. 83 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 755 ze zm.). W niniejszym postępowaniu – celem jego właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia – przeprowadzono dowód z opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu, którego koszt w kwocie 575,28 zł, zgodnie z przedłożonym rachunkiem i powołanymi przepisami, Sąd uznał za racjonalny i odpowiadający nakładowi pracy, zatem w punkcie VI postanowienia na tę kwotę ustalił koszt jej sporządzenia. Sąd, nie znajdując podstaw do obciążenia ww. kosztami Skarbu Państwa z uwagi na sytuację zarobkową uczestników postępowania, uznał za zasadne obciążenie ich po połowie kosztami opinii wydanej przez Opiniodawczy Zespół (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu i w związku z tym zasądził od obojga uczestników postępowania na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 287,64 zł jak w punkcie VII i VIII postanowienia, uczestniczkę postępowania – wnioskodawczynię M. A. (1) obciążając ponadto kwotą 100,00 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od wniosku o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej (art. 130 ³ § 2 k.p.c.) - łącznie kwotą 387,64 zł.

Rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie IX orzeczenia Sąd wydał po myśli wskazanego wyżej przepisu art. 520 § 1 k.p.c. i dalszymi kosztami obciążył uczestników postępowania w zakresie, w jakim je ponieśli, uwzględniając również fakt, iż przedmiotem niniejszego postępowania był wspólny interes obojga uczestników postępowania, jakim było uregulowanie sytuacji opiekuńczo-wychowawczej ich małoletniego syna.

Mając powyższe na uwadze, na mocy powołanych przepisów oraz poczynionych rozważań orzeczono jak w sentencji postanowienia.