Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Opolu

UZASADNIENIE

Wnioskodawca R. R. (1) wniósł o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 06.06.2017 r. w sprawie I. N. 417/15 poprzez powierzenie mu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką K. R., z zastrzeżeniem dla uczestniczki postępowania J. P. prawa do współdecydowania o istotnych sprawach córki w zakresie wychowywania, wykształcenia i osobistych z nią kontaktów wyznaczonych oraz zasądzenie od uczestniczki postępowania na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na wniosek uczestniczka postępowania J. P. wniosła o jego oddalenie.

Postanowieniem z dnia 09.04.2019 r. Sąd Rejonowy w Opolu oddalił wniosek R. R. (1) o udzielenie zabezpieczenia.

Postanowieniem z dnia 16.04.2019 r. Sąd Rejonowy w Opolu na podstawie art. 570 k.p.c. wszczął pod sygn. akt III Nsm 381/19 postępowanie z urzędu o zmianę zarządzeń opiekuńczych wobec małoletniej K. R. oraz połączył tę sprawę ze sprawą z wniosku R. R. (1) z udziałem J. P. o zmianę orzeczenia w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. R..

Uczestnicy postępowania wyrazili zgodę na skierowanie do psychoedukacji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletnia K. A. (2-ga imion) R., urodzona (...) w K., pochodzi z nieformalnego związku uczestników postępowania R. R. (1) i J. P..

dowód:

odpis zupełny aktu urodzenia małoletniej K. R. k. 92.

Postanowieniem z dnia 06.06.2017 r. w sprawie sygn. III Nsm 417/15 Sąd Rejonowy w Opolu oddalił wniosek R. R. (1) o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. R., powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. R. matce J. P., uprawniając i zobowiązując ojca małoletniej R. R. (1) do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dziecka, łączących się w szczególności z wyborem szkoły i zawodu, kwestią zamiany miejsca zamieszkania i wyborem sposobu leczenia w przypadku poważniejszej choroby, a nadto ograniczył uczestnikom postępowania wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. R. poprzez poddanie wykonywania tej władzy stałemu nadzorowi kuratora sądowego.

dowód:

dokumenty zawarte w aktach III Opm 93/17 Sądu Rejonowego w Opolu wraz z dokumentami zawartymi w aktach nadzoru kuratorskiego.

Uczestniczka postępowania J. P. ma 41 lat, zamieszkuje w C.. Nie posiada zawodu, aktualnie nie pozostaje w stałym zatrudnieniu (w listopadzie 2018 r. utraciła pracę, w jej ocenie na skutek przekazywania przez R. R. (1) nieprawdziwych informacji na jej temat). Uczestniczka sprawuje codzienną opiekę nad małoletnią K. oraz małoletnim M. P., który pochodzi z wcześniejszego związku małżeńskiego uczestniczki postępowania z W. P.. Otrzymuje alimenty na rzecz małoletnich dzieci, korzysta ze świadczenia 500+ oraz pomocy finansowej partnera, który prowadził działalność gospodarczą, aktualnie przebywa na rencie chorobowej, ponadto uzyskuje dochód z tytułu najmu nieruchomości.

J. P. wraz z małoletnimi dziećmi i partnerem D. B., z którym pozostaje w nieformalnym związku od 2018 r., zamieszkuje w domu będącym jego własnością. Nieruchomość obejmuje pięć pokoi, dwie łazienki, kuchnię i jadalnię. Małoletni dysponują osobnymi pokojami, zapewniającymi odpowiednie warunki do rozwoju i wypoczynku.

Orzeczeniem z dnia 21.02.2018 r. w sprawie sygn. VII K 868/17 Sąd Rejonowy w Opolu warunkowo umorzył na okres 2 lat postępowanie przeciwko J. P. za czyn z art. 286 § 3 k.k.

Z uwagi na sytuację rodzinną J. P. od 16.03.2019 r. korzysta z pomocy psychologicznej.

dowód:

informacja z Krajowego Rejestru Karnego k. 25-26,

odpis zaświadczenia psycholog B. F. k. 47,

wywiady kuratora z dnia 18.03.2019 r., 05.04.2019 r., 12.08.2020 r. k. 27-28, 139-141, 308,

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

opinia k. 257-269, 363-375,

informacja k. 270-271, 376-378, 381,

zeznania świadka W. P., protokół rozprawy z dnia 16.07.2019 r., 00:11:37-00:20:27, k. 228-229,

przesłuchanie uczestniczki postępowania J. P. k. 316, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:06:05-00:57:17, k. 384-386.

Komisariat Policji w N. w dniach 01.03.2019 r., 01.04.2019 r., 16.04.2019 r., 03.05.2019 r. pod adresem C. ul. (...) podejmował interwencje wywołane zgłoszeniami R. R. (1) dotyczącymi utrudniania i uniemożliwiania mu kontaktu z córką, a także zarzutu opiekowania się małoletnią przez matkę w stanie nietrzeźwym, co nie zostało potwierdzone.

dowód:

informacje Komisariatu Policji w N. z dnia 08.05.2019 r. wraz z odpisami notatek urzędowych oraz z dnia 25.05.2019 r. z załącznikami k. 156-158, 220-223.

W latach 2015-2017 w miejscu zamieszkania byłego partnera uczestniczki postępowania W. K. (w C.) również doszło do kilku interwencji policji.

dowód:

informacja Komisariatu Policji w O. z dnia 07.06.2019 r. k. 223,

zeznania świadka W. K., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 01:17:27-02:10:13, k. 110-111.

Małoletnia K. R. w wieku 5,5 lat zaczęła uczęszczać na zajęcia (...), gdzie nadal jest zapisana, jednakże z uwagi na sytuację epidemiologiczną zajęcia się nie odbywają. Wcześniej brała udział w lekcjach baletu.

K. od grudnia 2017 r. uczęszczała do Publicznego Przedszkola nr (...) w O.. Do placówki przyprowadzała i odbierała małoletnią głównie jej matka. Uczestniczka postępowania wykazywała zaangażowanie w sprawy przedszkolne córki. Dziewczynka zawsze była zadbana, czysta i schludnie ubrana. Od września 2020 r. małoletnia rozpoczęła edukację szkolną.

Matka małoletniej stara się zapewniać córce atrakcje w postaci wyjść do kina, teatru, na basen, koncerty, częstych wyjazdów. W ferie i wakacje wyjeżdża z K. za granicę. Relacje pomiędzy uczestniczką postępowania a córką są prawidłowe, małoletnia często się przytula do matki. Małoletnia K. jest dzieckiem uśmiechniętym, wesołym.

dowód:

informacja A. C. (1), opinia o dziecku, spostrzeżenia nauczyciela informacja Przedszkola Publicznego nr 42 w O. k. 46, 48-51, 93-94,

fotografie k. 57-87, 322-362,

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

informacja k. 319-321,

zeznania świadka A. L., protokół rozprawy z dnia 14.05.2019 r., 00:39:51-00:50:13, k. 165-166,

zeznania świadka A. U., protokół rozprawy z dnia 14.05.2019 r., 00:58:36-01:18:58, k. 166,

zeznania świadka A. D., protokół rozprawy z dnia 14.05.2019 r., 01:21:08-01:32:08, k. 166-167,

przesłuchanie uczestniczki postępowania J. P. k. 316, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:06:05-00:57:17, k. 384-386.

Zakres kontaktów wnioskodawcy z córką niejednokrotnie ulegał modyfikacjom. Również obecnie między uczestnikami toczy się postępowanie w sprawie z wniosku R. R. (1) z udziałem J. P. o zmianę kontaktów (sygn. III Nsm 1138/18).

dowód:

dokumenty zawarte w aktach III Nsm 350/15, I. N. (...), I. N. (...) Sądu Rejonowego w Opolu.

Postanowieniem z dnia 26.09.2017 r. Sąd Rejonowy w Opolu zakazał uczestnikowi postępowania R. R. (1) publikowania fotografii małoletniej K. R. na portalach społecznościowych na kontach, na których są udostępniane zdjęcia dla publicznej grupy odbiorców oraz nakazał mu usunięcie z portali społecznościowych wszystkich fotografii małoletniej K. R. lub zezwolił na pozostawienie tych zdjęć pod warunkiem ograniczenia kręgu odbiorców tych zdjęć do swoich znajomych.

dowód:

dokumenty zawarte w aktach III Nsm 1192/16 Sądu Rejonowego w Opolu.

Przed Sądem Rejonowym w Opolu toczyła się sprawa z wniosku R. R. (1) o zagrożenie J. P. nakazaniem zapłaty sumy pieniężnej za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie kontaktów, w której postanowieniem z dnia 14.02.2017 r. Sąd oddalił wniosek.

dowód:

dokumenty zawarte w aktach III Nsm 100/16 Sądu Rejonowego w Opolu.

Uczestniczka postępowania od sierpnia 2019 r. z uwagi na obawę wywiezienia córki przez wnioskodawcę za granicę, nie dopuszczała do ich kontaktów. Do osobistego kontaktu wnioskodawcy z małoletnią K. doszło w styczniu 2020 r., ponadto małoletnia spędziła z ojcem tydzień ferii w lutym. Następnie regularność kontaktów uległa zakłóceniu z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne C.-19. Ze względu na pandemię i izolację oraz stan zdrowia uczestniczki postępowania (astma), spotkania były ograniczone, utrzymywany był kontakt telefoniczny. Wnioskodawca spotkał się z córką w maju i czerwcu 2020 r. Obecnie ma regularne kontakty z córką, kontaktuje się ze szkołą, ma dostęp do e-dziennika. Wakacje małoletnia K. spędziła z ojcem.

W ocenie J. P. po spotkaniach K. z ojcem zauważalna jest negatywna zmiana zachowania córki, przejawiająca się chociażby w jej nieprzyjaznym podejściu do matki. Zdarzyło się, iż uczestniczka postępowania otrzymała informację ze szkoły dotyczącą niepoprawnego zachowania małoletniej K. (bicie rówieśników, podrapanie, agresja).

dowód:

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

wywiad kuratora z dnia 16.06.2020 r. k. 306-307,

oświadczenie k. 312,

wydruk, oświadczenie k. 275-276, 291-292, 382-383,

przesłuchanie uczestniczki postępowania J. P. k. 316, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:06:05-00:57:17, k. 384-386.

W związku z niezmiennie trwającym konfliktem uczestników postępowania, sytuacja opiekuńczo-wychowawcza małoletniej K. od wielu lat stanowi przedmiot zainteresowania sądu opiekuńczego, z uwagi na kolejne postępowania sądowe.

Uczestnicy postępowania nie potrafią dojść do porozumienia w sprawach dotyczących małoletniej córki, nie przekazują sobie wzajemnie informacji (np. w kwestii wizyt lekarskich, uczęszczania do szkoły). Próby rozmów nie przynoszą efektu, rodzice małoletniej kierują wobec siebie wzajemne zarzuty.

Zastrzeżenia kierowane przez uczestniczkę postępowania wobec wnioskodawcy dotyczyły nadużywania przez niego alkoholu, narażenia małoletniej na agresywne i niewłaściwe treści, wpływanie na stosunek małoletniej wobec brata M.. Uczestniczka postępowania twierdzi, iż wnioskodawca nie stosuje się do sądowego zakazu umieszczania zdjęć córki na portalach społecznościowych.

Między K. a M. zdarzają się nieporozumienia. J. P. zaprzecza, aby M. znęcał się fizycznie nad przyrodnią siostrą. M. obecnie uczęszcza do technikum, wywiązuje się z obowiązku szkolnego.

dowód:

korespondencja uczestników postępowania z załącznikiem k. 14-15, 99-104, 272-273, 379-380,

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

zeznania świadka J. L., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 00:35:29-00:45:48, k. 108-109,

przesłuchanie wnioskodawcy R. R. (1) k. 314-315, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:59:37-00:59:50, k. 386,

przesłuchanie uczestniczki postępowania J. P. k. 316, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:06:05-00:57:17, k. 384-386.

Wnioskodawca - uczestnik postępowania R. R. (1) ma 49 lat, z zawodu jest kierowcą, pracuje w godzinach od 07.30 do 15.30. Zamieszkuje we W., w lokalu własnościowym obejmującym jeden pokój z antresolą (na jej górze znajduje się pokój małoletniej), kuchnię, łazienkę. Warunki mieszkaniowe nie budzą zastrzeżeń. Małoletnia ma swój pokój, wyposażony w łóżko, kanapę i zabawki, wydzielone miejsce do spania. Wnioskodawca nabył nowe dwupokojowe mieszkanie, w którym małoletnia będzie miała swój pokój.

R. R. (1) pozostaje w nieformalnym związku. Z poprzedniego związku małżeńskiego posiada córkę K. (lat 23), która przebywa w Wielkiej Brytanii.

Wobec małoletniej K. jest zobowiązany do łożenia alimentów, z którego to obowiązku wywiązuje się regularnie.

Postanowieniem Prokuratora Rejonowego W. z dnia 28.12.2017 r. zostało wszczęte śledztwo w sprawie nakłaniania ciężarnej J. P. w styczniu 2013 r. we W. do przerwania ciąży, tj. o czyn z art. 152 § 2 kk.

dowód:

dokumenty zawarte w aktach III RC 555/17 Sądu Rejonowego w Opolu,

wywiady kuratora z dnia 08.04.2019 r., 16.06.2020 r. k. 32-33, 306-307,

odpis zawiadomienia k. 52,

opinia o wnioskodawcy k. 105,

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

przesłuchanie wnioskodawcy R. R. (1) k. 314-315, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:59:37-00:59:50, k. 386.

R. R. (1) deklaruje chęć przejęcia władzy rodzicielskiej nad małoletnią K., kolejną próbę argumentując pogarszaniem środowiska wychowawczego tworzonego przez matkę małoletniej w jakim funkcjonuje od lat, co jego zdaniem zagraża dobru dziecka, niestabilną sytuacją uczestniczki postępowania, brakiem pracy, ponadto w dalszym ciągu utrudnianiem kontaktów, brakiem odpowiedniej dbałości o rozwój edukacyjny dziecka, niewykazywaniem przez uczestniczkę zaangażowania i troski o małoletnią. Ponadto kieruje wobec uczestniczki postępowania zastrzeżenia dotyczące jej postawy, stylu życia (niejednokrotna zmiana partnerów, miejsca zamieszkania).

W ocenie wnioskodawcy relacje między małoletnią K. a przyrodnim bratem M. również budzą poważne zastrzeżenia. Wnioskodawca twierdzi, iż w domu małoletniej dochodziło do przemocy psychicznej i fizycznej (ze strony konkubenta i przyrodniego brata M.). (...) uczestniczki postępowania zaprzeczył, aby kiedykolwiek uderzył małoletnią K..

W dniu 16.03.2019 r. R. R. (1) zgłosił sprawę na policji, po ujawnieniu na twarzy małoletniej śladów pobicia oraz kierując się informacjami córki, iż uderzył ją brat. Funkcjonariusz policji nie stwierdził zasinienia u małoletniej K. w miejscu wskazanym przez ojca. W dniu 19.03.2019 r. została wszczęta procedura Niebieskiej Karty; osobą, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, jest małoletnia K. R., zaś osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie, są J. P. i M. P.. W dniu 13.11.2019 r. podjęto decyzję o zakończeniu realizacji ww. procedury z uwagi na brak zasadności podejmowania dalszych działań.

W sprawie znęcania się nad K. R. wszczęto dochodzenie o przestępstwo określone w art. 207 § 1 k.k., które zostało umorzone.

Wnioskodawca - uczestnik postępowania zapewnia, iż w przypadku powierzenia mu władzy rodzicielskiej nad córką zapewniłby dziecku poczucie bezpieczeństwa, a także swobodny kontakt małoletniej z matką. Dziecko byłoby przez niego zaprowadzane i przyprowadzane ze szkoły.

dowód:

notatka urzędowa Komisariatu Policji W. S. z dnia 16.03.2019 r. k. 136,

odpis zawiadomienia Komisariatu Policji w N. k. 149,

informacja Komisariatu Policji w N. z dnia 08.05.2019 r. wraz z odpisami notatek urzędowych k. 156-158,

odpis dokumentacji procedury Niebieskiej Karty k. 180-218,

pismo Zespołu (...) z dnia 14.11.2019 r. z załącznikiem k. 249-250,

fotografie k. 318,

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

zeznania świadka D. B., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 00:48:23-01:13:02, k. 109,

przesłuchanie wnioskodawcy R. R. (1) k. 314-315, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:59:37-00:59:50, k. 386.

Wnioskodawca – uczestnik postępowania przykłada uwagę do relacji małoletniej K. z rodziną pochodzenia uczestniczki postępowania, z którą ta pozostaje skonfliktowana, odwiedza z córką byłego męża jej matki W. P., ponadto doprowadził do spotkania małoletniej z obecną rodziną D. B., nawiązał kontakty z jego byłą żoną, a także zainicjował spotkanie córki z poprzednim partnerem uczestniczki postępowania W. K., z którym obecnie utrzymuje znajomość.

W przeszłości R. R. (1) był inicjatorem postępowania dotyczącego złośliwego niepokojenia przez W. K. poprzez wysyłanie wiadomości sms, a które było efektem sporu istniejącego między J. P. a R. R. (1), w który włączył się także ówczesny partner uczestniczki postępowania. Obecnie W. K. pozostaje w konflikcie z uczestniczką postępowania, toczy się z jego powództwa sprawa o zapłatę (zapadł już nieprawomocny wyrok).

Uczestnik postępowania zaprzeczał, aby oczerniał uczestniczkę przed jej pracodawcą, natomiast dzwonił do niego i jej kolegów z pracy.

dowód:

dokumenty zawarte w aktach III Opm 93/17 Sądu Rejonowego w Opolu,

odpis wyroku k. 274,

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

przesłuchanie wnioskodawcy R. R. (1) k. 314-315, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:59:37-00:59:50, k. 386.

Wnioskodawca realizuje kontakty z córką zgodnie z postanowieniem sądu. W wyznaczonych terminach zabiera małoletnią do siebie w piątek i odwozi ją w niedzielę. Ponadto utrzymuje z córką kontakt telefoniczny.

W trakcie spotkań uczestnik postępowania stara się spędzić czas z K. uwzględniając jej potrzeby, organizując zajęcia, wizyty rodzinne, zajęcia edukacyjno-sportowe, naukę angielskiego, gry w scrabble. Małoletnia uczęszcza regularnie na basen, jeździ na rolkach, łyżwach, była kilkakrotnie z ojcem na zajęciach krav magi. Zdaniem uczestnika postępowania małoletnia na spotkania z nim dostaje ubranie nieodpowiednie do panujących warunków.

dowód:

wywiad kuratora z dnia 08.04.2019 r. k. 32-33,

fotografie k. 106,

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245,

zeznania świadka A. R., protokół rozprawy z dnia 09.04.2019 r., 02:11:18-02:22:20, k. 111,

przesłuchanie wnioskodawcy R. R. (1) k. 314-315, protokół rozprawy z dnia 29.10.2020 r., 00:59:37-00:59:50, k. 386.

W świetle opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu z dnia 23.10.2019 r. w obszarze kompetencji wychowawczych w przypadku obojga rodziców zaznaczają się nieprawidłowości wynikające z przewlekle trwającego między nimi konfliktu, skupiania się na własnych celach i dążeniach, ograniczonym wglądzie w potrzeby emocjonalne małoletniej K. oraz, w przypadku matki, również syna M..

Małoletnia K. jest dzieckiem, którego rozwój intelektualny przebiega zgodnie z normami wiekowymi, natomiast rozwój emocjonalny jest zakłócony niestabilnym funkcjonowaniem systemu rodzinnego. Zarówno matka, jak i ojciec są emocjonalnie związani z córką. Dziewczynka również jest związana uczuciowo z każdym z nich, choć to matka postrzegana jest przez nią jako opiekun wiodący. K. deklaruje chęć zamieszkiwania z matką i utrzymywania dalszych kontaktów z ojcem i jego rodziną pochodzenia w formie, w jakiej realizowane były do wakacji 2019 r. Więź małoletniej z bratem M. jawi się jako zakłócona, co wynika w dużej mierze z różnicy wieku występującej pomiędzy nimi, braku pozytywnego wypowiadania się ojca dziewczynki na temat M., jak również samego chłopca, który na obecnym etapie skupia się na własnych potrzebach. Pomimo braku satysfakcjonujących relacji pomiędzy małoletnią i jej bratem, ewentualne rozdzielenie rodzeństwa nie byłoby zgodne z dobrem dzieci, gdyż utrudniłoby im kształtowanie prawidłowych wzajemnych więzi i wpływałoby zakłócająco na ich rozwój emocjonalno-społeczny.

W ocenie specjalistów to matka na obecnym etapie daje większe gwarancje zapewnienia córce prawidłowych warunków wychowawczych. Aktualnie środowisko tworzone przez matkę jest bardziej, aniżeli w przeszłości, stabilne, a system tworzony przez nią i jej partnera D. B. jest akceptowany przez dziewczynkę. W przypadku pozostawienia K. pod bezpośrednią pieczą matki, winna mieć ona możliwość realizowania regularnych kontaktów z ojcem.

Zdolności do kompromisu i współpracy na rzecz dziecka każdego z rodziców są obniżone, a ich postawy wobec siebie usztywnione. W związku z powyższym specjaliści wskazali na potrzebę zobowiązania rodziców do udziału w zajęciach psychoedukacyjnych nakierowanych na rozpoznawanie potrzeb emocjonalnych dzieci w sytuacji rozstania rodziców.

Małoletnia K. R. nie ujawnia silnych więzi emocjonalnych z D. B., natomiast akceptuje go w systemie rodzinnym tworzonym przez matkę. Kompetencje rodzicielskie D. B. prezentują się na poziomie wystarczającym. Wyniki przeprowadzonych badań nie wskazują na jego działania zmierzające do dyskredytowania ojca małoletniej – R. R. (1) w oczach K..

dowód:

opinia Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym
w O. z dnia 23.10.2019 r. k. 234-245 wraz z uzupełniającą opinią specjalistów A. C. (2) i K. W. k. 313-314.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek o zmianę orzeczenia w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej i powierzenie jej wykonywania R. R. (1) nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd uznał za zasadne uzupełnienie zarządzeń opiekuńczych wobec małoletniej K. R. poprzez zobowiązanie uczestników postępowania R. R. (1) i J. P. do udziału w zajęciach psychoedukacyjnych nakierowanych na rozpoznawanie potrzeb emocjonalnych dzieci w sytuacji rozstania rodziców.

Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd oparł się na materiale dowodowym w postaci dokumentów powołanych w poprzedniej części uzasadnienia, w tym dokumentów zawartych w aktach III Opm 93/17 Sądu Rejonowego w Opolu wraz z dokumentami zawartymi w aktach nadzoru kuratorskiego, w aktach III Nsm 350/15, I. N. (...), I. N. (...), I. N. (...), I. N. 100/16, III RC 555/17 Sądu Rejonowego w Opolu, a także osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań świadków J. L., D. B., A. R., W. P., A. L., A. U., A. D., W. K., przesłuchania wnioskodawcy-uczestnika postępowania R. R. (1) i uczestniczki postępowania J. P.. Powołane dowody w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości obrazowały sytuację rodzinno-bytową uczestników postępowania, a także sytuację wychowawczą i rodzinną małoletniej K. R..

Sąd uwzględnił również opinię Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu, uzupełnioną ustnie przed Sądem przez specjalistów A. C. (2) i K. W.. W ocenie Sądu powołana opinia odpowiada wymogom logiki, fachowości i wiedzy powszechnej. Została sporządzona w sposób rzetelny i wyczerpujący, a wnioski zostały w sposób prawidłowy i jednoznaczny umotywowane; cechuje ją również wysoki stopień stanowczości.

Dowód z zeznań świadka M. N. został pominięty, albowiem okoliczności na które świadek miał zeznawać zostały ustalone za pomocą dokumentacji procedury Niebieskiej Karty.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Z kolei art. 107 § 2 k.r.o. reguluje sytuacje konfliktowe między rodzicami małoletniego. Wskazany przepis stanowi, że w braku porozumienia sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. W braku podstaw do powierzenia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom Sąd dokonuje wyboru rodzica mającego sprawować władzę rodzicielską nad ich małoletnim dzieckiem, a konsekwencją dokonanego wyboru jest ustalenie zakresu obowiązków i praw drugiego rodzica, któremu władzy rodzicielskiej nie powierzono. Na podstawie art. 577 k.p.c. sąd opiekuńczy może zmienić swe postanowienie nawet prawomocne, jeżeli wymaga tego dobro osoby, której postępowanie dotyczy.

Zgodnie z przyjętym w judykaturze stanowiskiem powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców następuje według tego, który z nich daje lepszą gwarancję wykonywania pieczy nad małoletnim dzieckiem (por. postanowieniem SN z 01.02.2000 r., III CKN 1148/99, LEX nr 306669). Przy wyborze tego z rodziców, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy powinien kierować się kwalifikacjami podmiotowymi obojga rodziców, uwzględniając także ich zdolności wychowawcze. Ważny jest także dotychczasowy, wzajemny stosunek rodziców zarówno do siebie, jak i do dziecka, a nadto czy jedno z rodziców nie wpaja dziecku uczucia niechęci lub nienawiści do drugiego i jego otoczenia. Przy wyborze rodzica, któremu powierza się władzę rodzicielską, nie ma rozstrzygającego znaczenia ani stanowisko (nawet zgodne) rodziców, ani ich wina w spowodowaniu rozłączenia, chyba że stanowi ona wyraz nienależytego wykonywania władzy rodzicielskiej (zob. orzeczenia SN: z dnia 30 sierpnia 1949 r., WaC 76/49, PiP 1950, z. 7, s. 118; z dnia 26 kwietnia 1958 r., 3 CR 135/58, OSN 1958, nr 3, poz. 90; z dnia 01 grudnia 1957 r., 1 CR 1045/56, OSN 1959, nr 3, poz. 76; z dnia 30 listopada 1974 r., 2 CR 1229/54, OSN 1957, nr 2, poz. 35).

Stosownie do treści art. 109 § 1 i § 2 k.r.o. jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia. Sąd opiekuńczy może w szczególności zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń.

Bezspornym na gruncie niniejszej sprawy pozostaje, iż zarówno wnioskodawca – uczestnik postępowania R. R. (1), jak również uczestniczka postępowania J. P., jako rodzice małoletniej K. są emocjonalnie związani z córką. Jednakże Sąd, w świetle całego zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, zaś przede wszystkim kierując się naczelną zasadą jaką jest dobro dziecka, uznał, że na chwilę obecną brak jest podstaw do zmiany orzeczenia w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej i powierzenia jej wnioskodawcy R. R. (1).

Przeprowadzone postępowanie niewątpliwie wykazało, iż uczestniczka postępowania J. P. pełni w życiu małoletniej K. R. rolę rodzica pierwszoplanowego, sprawuje nad nią bezpośrednią opiekę, zajmuje się jej wychowaniem, zaspokajaniem codziennych potrzeb o charakterze materialnym oraz niematerialnym, stąd też decyzja o tak diametralnej zmianie dotychczasowego środowiska małoletniej winna być podejmowana z ostrożnością i zgodna przede wszystkim jej dobrem. Należy zwrócić uwagę, że małoletnia K. od urodzenia jest wychowywana przez mamę, przy której wzrastała przez pierwsze lata życia, zatem – mimo mającej miejsce w przeszłości zmiany miejsca zamieszkania czy zmiany partnerów uczestniczki postępowania – środowisko, w którym przebywa małoletnia, zapewnia jej pewnego rodzaju poczucie stabilizacji.

Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia i obniżenia kompetencji wychowawczych obojga uczestników postępowania, w kontekście oceny postawy każdego z nich i prawidłowości wykonywania władzy rodzicielskiej, ma konflikt rodzicielski trwający pomiędzy rodzicami małoletniej, która stanowi okoliczność bezsporną. Co więcej, spór ten pomimo wielu postępowań sądowych toczących się z udziałem uczestników postępowania, w żadnym stopniu nie ulega wyciszeniu, złagodzeniu, wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu dochodzi do jego eskalacji i pogłębiania już istniejących nieporozumień. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym przesłuchanie samych uczestników postępowania, rodzice małoletniej nie potrafią porozumieć się w żadnej kwestii dotyczącej wychowania ich córki, prowadzone są kolejne postępowania sądowe, a istniejący konflikt ma charakter przewlekły. Pomimo składanych deklaracji i zapewnień działania nakierowanego na dbałość o dobro dziecka, nie sposób nie odnieść wrażenia, iż element ten zostaje przysłonięty przez skoncentrowanie się na indywidualnych interesach i zamysłach uczestników postępowania, przez co nie posiadają pełnego wglądu w potrzeby emocjonalne małoletniej.

Należy także zwrócić uwagę na wrogie nastawienie uczestników postępowania względem siebie, zwłaszcza wnioskodawcy. W tym miejscu wskazać trzeba, iż Sąd nie neguje okoliczności, że uczestniczka postępowania okresowo utrudniała ojcu małoletniej kontakty z córką, co zdecydowanie nie zasługuje na aprobatę Sądu i nie powinno mieć miejsca, ponadto spowodowało wytoczenie kolejnego postępowania w przedmiocie wykonania kontaktów. Jednakże nie sposób pominąć postawy wnioskodawcy – uczestnika postępowania, którego nastawienie nie pozostaje bez wpływu na relacje uczestników postępowania, co więcej, negatywne zachowania ze strony R. R. (1) wymierzone w J. P. narastają. Powyższa konstatacja uzasadniona jest faktem, iż wnioskodawca zawiera niejako koalicję już nie tylko z członkami rodziny uczestniczki postępowania, z którymi ta jest skonfliktowana, ale z jej każdym byłym partnerem, a nawet byłą żoną obecnego partnera. Tytułem przykładu należy wskazać, że podczas toczącego się w sprawie sygn. III Nsm 417/15 postępowania R. R. (1) bardzo negatywnie oceniał byłego partnera uczestniczki postępowania J. W. K., występował przeciwko niemu z postępowaniami karnymi, natomiast obecnie ma z nim kontakt, spotyka się, co więcej, w spotkaniach uczestniczy także małoletnia K.. Ponadto nawiązał kontakt z byłą żoną partnera uczestniczki postępowania. Zdaniem Sądu tego rodzaju zachowania wnioskodawcy nie służą dobru dziecka i nie stanowią przejawu dbałości i troski o córkę, wręcz przeciwnie, takie zachowania mają na celu wciągnięcie małoletniej w konflikt rodzicielski, co niewątpliwie szkodzi jej dobru.

Czyniąc rozważenia na gruncie przedmiotowej sprawy, należy także zwrócić uwagę na postawę R. R. w przedmiocie wysłuchania małoletniej K. R. w innej sprawie, w której K. nie chciała porozmawiać z sędzią. Na ostatniej rozprawie wnioskodawca – uczestnik postępowania zapewnił, że K. zmieniła zdanie i chce już być wysłuchana przez sędziego. Wnioskodawca musiał zatem nie tylko rozmawiać, ale także wpływać w jakiś sposób na decyzję małoletniej K. o odmowie rozmowy, co absolutnie również jest niedopuszczalne.

Sąd stanął na stanowisku, iż wyniki przeprowadzonego postępowania przemawiają za tym, aby małoletnia K. nadal przebywała w środowisku, które jest jej znane od urodzenia i mogła się wychowywać zamieszkując wspólnie z matką. Pomimo zastrzeżeń do funkcjonowania J. P. w roli matki i zarzutów kierowanych przez wnioskodawcę, należy wziąć pod uwagę, iż na chwilę obecną sytuacja życiowa uczestniczki postępowania uległa pewnej stabilizacji, zaś w toku postępowania nie wykazano istotnych zagrożeń dla funkcjonowania i rozwoju małoletniej K., uniemożliwiających dalsze pełnienie przez nią bezpośredniej opieki nad córką i sprawowania codziennej pieczy.

Podkreślenia wymaga, iż bardzo silny konflikt istniejący pomiędzy rodzicami małoletniej, zupełny brak możliwości komunikacji czy współpracy rodzicielskiej na jakimkolwiek polu cały czas wywiera negatywny wpływ na sytuację opiekuńczo-wychowawczą małoletniej, która jest coraz bardziej dramatyczna. Co istotne, powyższe zaczyna się objawiać także w jej negatywnych zachowaniach w stosunku do rówieśników.

Sąd stanął na stanowisku, iż nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące wychowania małoletniego M.. Podnieść należy, iż sytuacja przyrodniego brata małoletniej ma jedynie posiłkowe znaczenie na gruncie przedmiotowego postępowania, jest znacznie bardziej skomplikowana niż wynika to z twierdzeń wnioskodawcy – uczestnika postępowania i została dokładniej omówiona w sprawie sygn. III Nsm 417/15.

Sąd podziela stanowisko specjalistów Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu, którzy stwierdzili, iż w obszarze kompetencji wychowawczych, w przypadku obojga rodziców zaznaczają się nieprawidłowości wynikające z przewlekle trwającego między nimi konfliktu. Także w ocenie Sądu kompetencje opiekuńczo-wychowawcze wnioskodawcy – uczestnika postępowania z pewnością nie są większe niż kompetencje wychowawcze uczestniczki postępowania.

Sąd uwzględnił deklaracje składane przez ojca małoletniej w toku postępowania, w których zapewniał o umożliwieniu utrzymywania kontaktu małoletniej K. z matką w przypadku przejęcia przez niego wykonywania władzy rodzicielskiej nad córką. Natomiast należy zwrócić uwagę, że do tej pory taka sytuacji nie miała miejsca, a biorąc pod uwagę dotychczasowe zachowanie wnioskodawcy w stosunku do uczestniczki postępowania, w tym kontaktowanie się z pracownikami i pracodawcą, co mogło doprowadzić do utraty pracy przez matkę małoletniej (nawet jeżeli nie było tego bezpośrednim powodem, w kontekście ujawnionych okoliczności zasadnym zdaje się twierdzenie o niemałym udziale wnioskodawcy w zaistniałej sytuacji). Tym samym nie ma żadnych gwarancji, że sytuacja małoletniej K. ulegnie stabilizacji i wnioskodawca wywiąże się z wysuwanych zamierzeń i obietnic.

Wnioskodawca – uczestnik postępowania wykazuje zaangażowanie i zainteresowanie sprawami córki, utrzymuje z nią kontakt, stara się aktywnie uczestniczyć w życiu dziecka i atrakcyjnie organizować spędzany wspólnie czas, natomiast należy zwrócić uwagę, że nawet na podstawie całokształtu uzyskanych informacji nie sposób przewidzieć, w jaki sposób wnioskodawca wykonywałby nad małoletnią K. stałą pieczę w przypadku jej powierzenia. W chwili obecnej wnioskodawca – uczestnik postępowania spotyka się z córką w weekendy i wakacje, kiedy jest wypoczęty, zrelaksowany i nie ma konieczności podejmowania jakiejkolwiek pracy z dzieckiem, nie musi podejmować trudu wychowawczego dnia codziennego, a jedynie głównie organizacji czasu wolnego.

Uwzględniając powołane okoliczności, fakt, iż w ocenie Sądu oboje uczestnicy postępowania cechują się niedojrzałością emocjonalną, uwzględnienie żądania wnioskodawcy spowodowałoby zdecydowaną zmianę środowiska małoletniej K., w którym już od pewnego czasu funkcjonuje, a które obecnie jest bardziej niż w przeszłości stabilne, co mogłoby wywrzeć niekorzystny wpływ na jej rozwój emocjonalno-społeczny. Sąd zważył, iż żądane rozstrzygnięcie na pewno nie przyczyniłoby się do ustania wszystkich konfliktów rodzicielskich występujących pomiędzy uczestnikami postępowania, którzy chcąc faktycznie kierować się w swoich działaniach dobrem dziecka, winni podjąć czynności i próby zmierzające do osiągnięcia porozumienia na płaszczyźnie wychowania małoletniej K., aby ich działanie nie znajdowało negatywnego odzwierciedlenia w zachowaniu małoletniej także w przyszłości.

Sąd zmienił częściowo punkt III postanowienia Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 06.06.2017 r. w sprawie I. N. 417/15 w ten sposób, że pozostawiając w mocy poddanie wykonywania władzy rodzicielskiej uczestników postępowania nad małoletnią K. R. stałemu nadzorowi kuratora sądowego, zobowiązał uczestników postępowania R. R. (1) i J. P. – za ich zgodą – do udziału w zajęciach psychoedukacyjnych nakierowanych na rozpoznawanie potrzeb emocjonalnych dzieci w sytuacji rozstania rodziców, zlecając kontrolę nad tym zobowiązaniem kuratorowi w ramach sprawowanego nadzoru. Wskazać należy, iż uczestnicy postępowania mają możliwość wyboru ośrodka i specjalisty, nadto nie jest koniecznym, aby uczestniczyli w zajęciach psychoedukacynych jednocześnie i w tym samym miejscu.

W niniejszym postępowaniu – celem jego właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia – przeprowadzono dowód z opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu, którego koszt w kwocie 1150,16 zł, zgodnie z przedłożonym rachunkiem i powołanymi przepisami, Sąd uznał za racjonalny i odpowiadający nakładowi pracy, zatem w punkcie III postanowienia na tę kwotę ustalił koszt jej sporządzenia.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 520 § 1 k.p.c. w związku z art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.